Restoring the Food Chain: સુરત જિલ્લાના માંડવી જંગલ વિસ્તારમાં માનવ અને વન્યજીવ વચ્ચેના સંઘર્ષને ઘટાડવા માટે વન વિભાગ દ્વારા એક ખૂબ જ સરાહનીય અને પ્રશંસનીય પહેલ કરવામાં આવી છે. જંગલમાં દીપડા જેવા શિકારી વન્યપ્રાણીઓને તેમનો કુદરતી ખોરાક મળી રહે અને તેઓ ખોરાકની શોધમાં માનવ વસાહતો તરફ ન દોડે તે હેતુથી વન વિભાગે માંડવીના જંગલમાં ૫૦ ચિત્તલને મુક્ત કર્યા છે.
Restoring the Food Chain: શા માટે આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો?
તાજેતરના સમયમાં સુરત અને તેની આસપાસના જંગલ વિસ્તારોમાં દીપડાઓના આંટાફેરા અને માનવ વસાહતોમાં તેમના પ્રવેશની ઘટનાઓમાં વધારો જોવા મળ્યો હતો. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જંગલની અંદર પૂરતો ખોરાક ન મળવાને કારણે દીપડાઓ પશુધન કે અન્ય શિકાર માટે માનવ વસ્તી તરફ આકર્ષાય છે. આ સમસ્યાના કાયમી ઉકેલ માટે વન વિભાગે ‘ઇકોસિસ્ટમ’ને સંતુલિત કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. સાસણ ગીરના જંગલોમાંથી વિશેષ તકેદારી સાથે લાવવામાં આવેલા આ ૫૦ ચિત્તલ હવે માંડવીના જંગલનું નવું આકર્ષણ અને દીપડાઓ માટે કુદરતી આહાર બનશે.
Restoring the Food Chain: ત્રણ તબક્કામાં મુક્તિ અને સુરક્ષા વ્યવસ્થા
વન વિભાગે આ ચિત્તલોને ખૂબ જ સુરક્ષિત રીતે ત્રણ અલગ-અલગ તબક્કામાં જંગલના સુરક્ષિત વિસ્તારોમાં મુક્ત કર્યા છે. ચિત્તલોના આ સંક્રમણ કાળ દરમિયાન તેમની પૂરતી દેખરેખ રાખવામાં આવી હતી જેથી તેઓ નવા વાતાવરણમાં સહેલાઈથી અનુકૂલન સાધી શકે.
માત્ર ચિત્તલ છોડવા પૂરતું જ આ મિશન સીમિત નથી, પરંતુ વન વિભાગ દ્વારા તેની પાછળ પૂરતી તૈયારીઓ પણ કરવામાં આવી છે:
- પાણીની વ્યવસ્થા: ચિત્તલ અને અન્ય પ્રાણીઓ માટે જંગલના અંદરના ભાગમાં પાણીના પોઈન્ટ્સ બનાવવામાં આવ્યા છે.
- કેમેરા ટ્રેપિંગ: દરેક હિલચાલ પર નજર રાખવા માટે જંગલમાં આધુનિક કેમેરા ટ્રેપ્સ ગોઠવવામાં આવ્યા છે.
- સતત મોનિટરિંગ: ફોરેસ્ટ વિભાગની ખાસ ટીમો રાઉન્ડ-ધ-ક્લોક આ વિસ્તારમાં પેટ્રોલીંગ કરી રહી છે, જેથી ચિત્તલોની સંખ્યા પર દેખરેખ રાખી શકાય અને દીપડાઓના લોકેશનને પણ ટ્રેક કરી શકાય.
Restoring the Food Chain: પર્યાવરણીય સંતુલન અને ભવિષ્યની અપેક્ષા
સરકાર અને વન વિભાગનું માનવું છે કે આ પગલાથી જંગલની ફૂડ ચેઈન (ખોરાક સાંકળ) વધુ મજબૂત બનશે. જ્યારે દીપડાઓને જંગલની અંદર જ પર્યાપ્ત શિકાર મળી રહેશે, ત્યારે તેઓ માનવ વસાહતોની નજીક આવવાનું ટાળશે, જેનાથી સ્થાનિક ગ્રામજનો અને ખેડૂતોને સુરક્ષાનો અનુભવ થશે. આ પહેલ માત્ર વન્યજીવ સંરક્ષણ જ નહીં, પરંતુ માનવ-વન્યજીવ સંઘર્ષને ઘટાડવા માટે એક ‘મોડેલ’ તરીકે પણ ઉભરી શકે છે.
સ્થાનિક રહીશોમાં પણ આ નિર્ણયને લઈને ભારે ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. વન વિભાગના આ પ્રયાસથી માંડવી જંગલ વિસ્તારમાં ફરી એકવાર વન્યજીવોની કુદરતી જીવનશૈલી ધમધમતી થશે તેવી આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
વધુ સમાચાર વાંચવા માટે અંહી ક્લિક કરો
