Chhatrapati Shivaji: મહારાષ્ટ્ર સહીત દેશના અનેક ભાગમાં છત્રપતિ શિવાજી મહારાજના રાજ્યાભિષેકની 351મી વર્ષગાંઠ નિમિત્તે ઉજવણી ચાલી રહી છે. જ્યારે આખો દેશ અને દેશની રાજધાની દિલ્હી મુઘલોના શાસનમાં હતી, ત્યારે લોકોએ તેમના હૃદયમાં ઠસાવી દીધું હતું કે કોઈ હિંદુ રાજા બની શકે નહીં. ત્યારબાદ છત્રપતિ શિવાજી મહારાજે તેમની માતા, તેમના ગુરુ પાસેથી મળેલા મૂલ્યો અને બાળપણથી શીખેલી યુદ્ધ કળાથી અનેક કિલ્લાઓ જીત્યા અને 46 વર્ષની ઉંમરે શિવાજી મહારાજનો રાજ્યાભિષેક થયો અને તેમણે હિન્દુ પદ-પદની સ્થાપના કરી. શિવાજી મહારાજ એવા હિંમતવાન અને દૃઢ યોદ્ધા હતા, જેમણે 17મી સદીમાં ‘હિંદવી સ્વરાજ્ય’ના સ્થાપક તરીકે ઐતિહાસિક કાર્ય કર્યું હતું. છત્રપતિ શિવાજી મહારાજનો રાજ્યાભિષેક ભારતીય ઈતિહાસમાં એક વળાંક હતો, જેણે આ સાર્વભૌમ અને શક્તિશાળી હિંદુ સામ્રાજ્યનો પાયો નાખ્યો હતો.
Chhatrapati Shivaji: શા માટે બ્રાહ્મણોએ શિવાજીનો રાજ્યાભિષેક કરવાની ના પાડી..
છત્રપતિ શિવાજી મહારાજ (Chhatrapati Shivaji) ના રાજ્યાભિષેકને 351 વર્ષ પૂર્ણ થવાના છે. 20 જૂન 1674ના રોજ તેમનો રાજ્યાભિષેક થયો હતો. આ સંદર્ભમાં, મહારાષ્ટ્રના રાયગઢ કિલ્લામાં 351મી વર્ષગાંઠની ભવ્ય ઉજવણી કરવામાં આવી રહી છે. મહાન મરાઠા યોદ્ધા છત્રપતિ શિવાજી મહારાજના રાજ્યાભિષેકની 351મી વર્ષગાંઠ પર આજે ભવ્ય ઉજવણી કરવામાં આવી રહી હોવા છતાં, તેમને પણ જાતિના કારણે ભેદભાવનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.
તેમના વંશ વિશે શંકાને કારણે, રાજગઢ અને અન્ય રાજ્યોના બ્રાહ્મણોએ તેમનો રાજ્યાભિષેક કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. ત્યાર બાદ બનારસના બ્રાહ્મણોને બોલાવવામાં આવ્યા અને તેઓએ શિવાજી મહારાજનો રાજ્યાભિષેક કરાવ્યો.
સ્થાનિક બ્રાહ્મણોના ઇનકાર પછી, બનારસના પંડિત ગંગ ભટ રાજ્યાભિષેક માટે આગળ આવ્યા. જ્ઞાતિપ્રથાની પરવા કર્યા વિના તેમણે માત્ર રાજ્યાભિષેક જ નથી કર્યો, પરંતુ કાશીની વિદ્વતાપૂર્ણ પરંપરા દેશ અને દુનિયાને બતાવી.
છત્રપતિ શિવાજી મહારાજ, જેમણે 1674માં પશ્ચિમ ભારતમાં મરાઠા સામ્રાજ્યનો પાયો નાખ્યો હતો, તેઓ જાતિ દ્વારા કુર્મી હતા. એવું માનવામાં આવે છે કે આ કારણોસર સ્થાનિક બ્રાહ્મણોએ રાજ્યાભિષેક કરવાની ના પાડી દીધી હતી.
ભવાન સિંહ રાણાના પુસ્તક છત્રપતિ શિવાજી (Chhatrapati Shivaji Maharaj) માં તેમના રાજ્યાભિષેક સાથે સંબંધિત ઘટનાઓની ચર્ચા કરવામાં આવી છે. ભવાન સિંહ તેમના પુસ્તકમાં લખે છે કે 1674 પહેલા શિવાજી માત્ર એક સ્વતંત્ર શાસક હતા. તેને તાજ પહેરાવવામાં આવ્યો ન હતો અને સત્તાવાર રીતે સામ્રાજ્યનો શાસક નહોતો. છત્રપતિ શિવાજીએ અનેક યુદ્ધો જીત્યા હતા પરંતુ ત્યાં સુધી તેમને રાજા તરીકે સ્વીકારવામાં આવ્યા ન હતા.
પછીના દિવસોમાં, તેમને સમજાયું કે જો તેઓ શાસક બનવા માંગતા હોય, તો ભવ્ય રાજ્યાભિષેક કરાવવો ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. પરંતુ અહીં સમસ્યા એ હતી કે તે સમયે ઘણા મરાઠા સામંત હતા, જે શિવાજીને રાજા તરીકે સ્વીકારવા તૈયાર ન હતા. આ પડકારોને પહોંચી વળવા તેમણે રાજ્યાભિષેકનો નિર્ણય લીધો.
શિવાજીએ 1673થી જ સિંહાસન સંભાળવાની તૈયારીઓ શરૂ કરી દીધી હતી, પરંતુ રાજ્યાભિષેક પહેલા તેમની સામે એક મોટી સમસ્યા ઉભી થઈ જ્યારે તે સમયગાળાના રૂઢિચુસ્ત બ્રાહ્મણોએ શિવાજીને રાજા તરીકે સ્વીકારવાની ના પાડી. તેમના મતે ક્ષત્રિય જાતિમાંથી જ કોઈ વ્યક્તિ રાજા બની શકે છે. બ્રાહ્મણોના માટે શિવાજી ક્ષત્રિય નથી, તેથી તેમનો રાજ્યાભિષેક થઈ શકે નહીં.
ઈતિહાસકારોના મતે પંડિત ગંગા ભટ્ટે મરાઠાવાડના બ્રાહ્મણોને સમજાવ્યા અને શિવાજીના રાજ્યાભિષેકની તૈયારીઓ શરૂ કરી. આ સમારોહમાં ભાગ લેવા માટે ઘણી પ્રખ્યાત હસ્તીઓ રાયગઢ પહોંચી હતી. આ માટે દેશના મોટા પંડિતોને બોલાવવામાં આવ્યા હતા.
એવું માનવામાં આવે છે કે રાજ્યાભિષેક સમારોહમાં 50 હજારથી વધુ લોકોએ હાજરી આપી હતી. રાજ્યાભિષેકમાં ભાગ લેનારા લોકોએ શિવાજીના આતિથ્યમાં 4 મહિના ગાળ્યા હતા. પંડિત ગંગા ભટ્ટને લાવવા માટે એક ખાસ દૂત કાશી મોકલવામાં આવ્યો.
રાજ્યાભિષેકનો વિરોધ કરી રહેલા સ્થાનિક બ્રાહ્મણો પણ પંડિત ગંગા ભટ્ટની દલીલો સાથે સહમત થયા અને આ પછી શિવાજીના રાજ્યાભિષેકની તૈયારીઓ ખૂબ જ ધામધૂમથી શરૂ થઈ.
શિવાજી મહારાજનો રાજ્યાભિષેક સંપૂર્ણપણે વૈદિક વિધિઓ અનુસાર થયો હતો. તેણે તેમાં હાજર રહેલા તમામ પંડિતો અને મહેમાનોને ભેટ પણ આપી હતી. મંત્રોચ્ચાર કર્યા પછી તેને રાજાનો વેશ ધારણ કરવામાં આવ્યો. આ પ્રસંગે છત્રપતિ શિવાજી ઉપરાંત તેમના અન્ય 8 મંત્રીઓએ પણ તેમની પદવીઓ પ્રાપ્ત કરી હતી. આ પછી હાથીઓને શણગારીને ભવ્ય પદયાત્રા કાઢવામાં આવી હતી. શિવાજી તેમાંથી એક હાથી પર સવાર થઈને રાયગઢની શેરીઓમાં બહાર આવ્યા જ્યાં તેમનું ભવ્ય સ્વાગત કરવામાં આવ્યું.
લેટેસ્ટ સમાચાર માટે અહી કલિક કરો
યુ-ટ્યુબ ચેનલમાં શોર્ટ્સ જોવા અહીં કલિક કરો
ગુજરાતના મહત્વના સમાચાર માટે અહીં ક્લિક કરો
રોમાંચક સમાચાર માટે અહીં ક્લિક કરો
