Kali Chaudas 2023 : કાર્તિક મહિનામાં કૃષ્ણ પક્ષની ચતુર્દશીના રોજ ઉજવાતા તહેવારને રૂપ ચૌદસ, નરક ચતુર્દશી, છોટી દિવાળી, નરક નિવારણ ચતુર્દશી અથવા કાળી ચૌદસ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ વર્ષે નરક ચતુર્દશીનો તહેવાર 12 નવેમ્બરના રોજ ઉજવવામાં આવશે. આ તહેવાર દિવાળીના પાંચ દિવસીય તહેવારમાં ધનતેરસ પછી ઉજવવામાં આવે છે. હિંદુ ધર્મમાં આ દિવસે સૂર્યોદય પહેલા સ્નાન કરવું, યમ તર્પણ અર્પણ કરવું અને સાંજે દીવો દાન કરવાનું ઘણું મહત્વ છે. દરેક તહેવારની ઉજવણી પાછળ ચોક્કસ કોઈને કોઈ પરંપરા હોય છે. આવી સ્થિતિમાં, ચાલો જાણીએ શા માટે ઉજવવામાં આવે છે નરક ચતુર્દશી (Kali Chaudas 2023)…
ભગવાન શ્રી કૃષ્ણએ નરકાસુરનો વધ કર્યો :
પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર, પ્રાચીન સમયમાં, રાક્ષસ નરકાસુરે પોતાની શક્તિઓથી દેવતાઓ અને ઋષિઓ સહિત 16 હજાર એકસો સુંદર રાજકુમારીઓને બંધક બનાવી હતી. નરકાસુરના અત્યાચારોથી પરેશાન થઈને દેવતાઓ અને ઋષિઓએ ભગવાન કૃષ્ણનું શરણ ગયા. નરકાસુરને સ્ત્રીના હાથે મૃત્યુનો શ્રાપ મળ્યો હતો, તેથી ભગવાન શ્રી કૃષ્ણએ તેમની પત્ની સત્યભામાની મદદથી કારતક માસના કૃષ્ણ પક્ષની ચતુર્દશીના દિવસે (Kali Chaudas 2023) નરકાસુરનો વધ કર્યો અને 16 હજાર એકસો કન્યાઓને તેની કેદમાંથી મુક્ત કરી.
તેમને કેદમાંથી મુક્ત કર્યા બાદ, શ્રી કૃષ્ણએ આ બધી રાજકુમારીઓને સમાજમાં સન્માન આપવા માટે તેમની સાથે વિધિ-વિધાનપૂર્વક લગ્ન કર્યા. નરકાસુરથી મુક્તિ મેળવીને પૃથ્વીના દેવતાઓ અને લોકો ખૂબ જ ખુશ થયા. આ ખુશીમાં જ તેઓએ આ તહેવાર ઉજવ્યો હતો. એવું માનવામાં આવે છે કે ત્યારથી આ તહેવાર ઉજવવાની પરંપરા શરૂ થઈ હતી.
કાળી ચૌદસના દિવસે તેલ કેમ લગાવવામાં આવે છે ?
એવું માનવામાં આવે છે કે જ્યારે શ્રી કૃષ્ણએ રાક્ષસ નરકાસુરનો વધ કર્યો હતો, ત્યારે તેને માર્યા પછી તેણે તેલ અને ગાયના છાણથી સ્નાન કર્યું હતું. ત્યારથી આ દિવસે તેલ લગાવીને સ્નાન કરવાની પ્રથા શરૂ થઈ.
અન્ય માન્યતા મુજબ આ કરવાથી વ્યક્તિને નરકમાંથી મુક્તિ મળે છે અને સ્વર્ગની પ્રાપ્તિ થાય છે. અન્ય એક માન્યતા મુજબ નરકાસુરના તાબામાં હોવાને કારણે કૃષ્ણ દ્વારા સોળ હજાર એકસો કન્યાઓનું ઉદાર સ્વરૂપ કૃષ્ણને પાછું આપવામાં આવ્યું હતું, તેથી આ દિવસે સ્ત્રીઓ તેલથી સ્નાન કરે છે અને સોળ શણગાર કરે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે જે મહિલાઓ નરક ચતુર્દશીના (Kali Chaudas 2023) દિવસે 16 શ્રૃંગાર કરે છે તેમને સૌભાગ્ય અને સુંદરતા પ્રાપ્ત થાય છે.
કોનો અવતાર હતા કૃષ્ણના પત્ની સત્યભામા :
અન્ય માન્યતા અને પુરાણો અનુસાર, ભગવાન બ્રહ્માએ પૃથ્વી માતાના પુત્ર નરકાસુરને વચન આપ્યું હતું કે માત્ર તેમની માતા જ તેને મારી શકે છે. સ્વાર્થી અને દુષ્ટ રાક્ષસે નિર્ભય થઈને ત્રણે લોકમાં ત્રાસ આપવાનું શરૂ કર્યું. દેવી-દેવતાઓ પર હુમલો અને ઋષિઓને નુકસાન પહોંચાડવાનું તેના માટે સરળ બની ગયું. કાળી ચૌદસના દિવસે ભગવાન વિષ્ણુએ દેવતાઓને આપત્તિમાંથી બચાવવા માટે ભગવાન કૃષ્ણનું રૂપ ધારણ કર્યું અને નરકાસુર સાથે યુદ્ધ કયું. યુદ્ધ દરમિયાન, નરકાસુરે શક્તિશાળી તીર ચલાવ્યું જે ભગવાન કૃષ્ણના માથામાં વાગ્યું. ત્યાર બાદ ભગવાન કૃષ્ણની પત્ની સત્યભામા, જે તે સમયે કૃષ્ણના સારથિ હતા, તેમણે શસ્ત્રો ઉપાડ્યા અને નરકાસુરનો વધ કર્યો. સત્યભામા દેવી પૃથ્વીનું અવતાર હોવાનું કહેવાય છે. નરકાસુરની માતા (ધરતી) એ તેનો વધ કર્યો હોવાથી, ભગવાન બ્રહ્માનું વચન સાચું હતું તે દર્શાવવામાં આવ્યું.
गोवर्धन पूजा, #GovardhanPuja, भगवान श्री कृष्ण, Lord Krishna, भगवान कृष्ण,
