Victory for Farmers in Dabhoi:ગુજરાતના કૃષિ ક્ષેત્રે અને ખાસ કરીને વડોદરા જિલ્લાના રાજકારણમાં છેલ્લા ચાર દિવસથી ચાલી રહેલી ભારે ઉત્તેજનાનો આખરે સુખદ અંત આવ્યો છે. વડોદરા રૂરલ હેઠળ આવતા ઐતિહાસિક ડભોઈ પંથકના જગતના તાતે પોતાની પડતર માંગણીઓ અને ખાસ કરીને જુવારના ટેકાના ભાવમાં વધારો કરવા માટે શરૂ કરેલા આમરણાંત ઉપવાસના આંદોલનને સમેટવાનો નિર્ણય કર્યો છે. સ્થાનિક ધારાસભ્ય શૈલેષ મહેતા (શૈલેષ સોટ્ટા) ની મધ્યસ્થી અને રાજ્યના મુખ્યમંત્રી સાથે થયેલી હકારાત્મક બેઠક બાદ ખેડૂતોએ પોતાના આંદોલનને સમેટી લીધું છે. ધારાસભ્ય શૈલેષ મહેતાએ પોતે ઉપવાસ છાવણી પર પહોંચીને આંદોલનકારી ખેડૂતોને મીઠાઈ ખવડાવી અને પાણી પીવડાવીને પારણા કરાવ્યા હતા. આ સાથે જ છેલ્લા 96 કલાકથી ડભોઈમાં સર્જાયેલી રાજકીય અને સામાજિક મડાગાંઠનો અંત આવ્યો છે. આ ઘટના સાબિત કરે છે કે લોકશાહીમાં જીદ કરતાં સંવાદ હંમેશા વધુ કારગત નીવડે છે.
Victory for Farmers in Dabhoi:ખેડૂતો કેમ ઉતર્યા આમરણાંત ઉપવાસ પર?
ડભોઈ અને તેની આસપાસનો વડોદરા ગ્રામ્ય વિસ્તાર મુખ્યત્વે ખેતી પર નભતો વિસ્તાર છે. અહીંના ખેડૂતો પરંપરાગત પાકો ઉપરાંત જુવારનું મબલખ ઉત્પાદન કરે છે. જોકે, છેલ્લા કેટલાક સમયથી ખેતી પાછળ થતો ખર્ચ, બિયારણ, ખાતર, ડીઝલ અને મજૂરીના ભાવ આસમાને પહોંચી ગયા છે, જેની સામે ખેડૂતોને તેમના પાકના યોગ્ય ભાવો મળી રહ્યા નહોતા.
Victory for Farmers in Dabhoi:જુવારના ટેકાના ભાવનો મુખ્ય મુદ્દો
ખેડૂતોની મુખ્ય માંગણી એ હતી કે સરકાર દ્વારા જુવારના જે ટેકાના ભાવો (MSP) નક્કી કરવામાં આવ્યા છે, તે વર્તમાન મોંઘવારી અને ઉત્પાદન ખર્ચની સરખામણીએ ખૂબ જ ઓછા છે. જો આ ભાવોમાં તાત્કાલિક વધારો કરવામાં ન આવે, તો ખેડૂતો દેવાના ડુંગર નીચે દબાઈ જાય તેવી સ્થિતિ સર્જાઈ હતી. સરકાર સમક્ષ વારંવાર રજૂઆતો કરવા છતાં પણ જ્યારે કોઈ નક્કર પરિણામ ન આવ્યું, ત્યારે ડભોઈના ખેડૂતોએ ગાંધી ચિંધ્યા માર્ગે આંદોલન કરવાનું હથિયાર ઉગામ્યું હતું. ખેડૂતોએ સરકારને જગાડવા માટે ‘આમરણાંત ઉપવાસ’ જેવા આકરા પગલાંની જાહેરાત કરી હતી.
Victory for Farmers in Dabhoi:ચાર દિવસની કડક તપસ્યા: ઉપવાસ છાવણીનું વાતાવરણ
ડભોઈ ખાતે શરૂ થયેલા આ આમરણાંત ઉપવાસ માત્ર થોડા ખેડૂતો પૂરતા સીમિત નહોતા રહ્યા, પરંતુ ધીમે-ધીમે આ આંદોલન સમગ્ર વડોદરા ગ્રામ્ય વિસ્તારમાં લોકઆંદોલન બની ગયું હતું.
- પ્રથમ અને બીજો દિવસ: શરૂઆતમાં વહીવટી તંત્રએ આ આંદોલનને હળવાશથી લીધું હતું, પરંતુ જેમ-જેમ સમય વીતતો ગયો તેમ તેમ ઉપવાસ પર બેઠેલા અન્નદાતાઓની તબિયત લથડવા લાગી હતી. આસપાસના ગામોમાંથી હજારો ખેડૂતો ઉપવાસ છાવણીની મુલાકાતે આવવા લાગ્યા.
- ત્રીજો દિવસ: ત્રીજા દિવસે ઉપવાસી ખેડૂતોના ચહેરા પર થાક અને અશક્તિ દેખાવા લાગી હતી. તબીબોની ટીમે આવીને તેમના સ્વાસ્થ્યની તપાસ કરી અને તેમને આંદોલન રોકવા વિનંતી કરી, પરંતુ ખેડૂતો પોતાની માંગ પર અડગ રહ્યા. “જ્યાં સુધી જુવારના ભાવ અંગે સરકાર કોઈ સ્પષ્ટ ખાતરી નહીં આપે, ત્યાં સુધી અન્નનો દાણો પણ મોંમાં નહીં મૂકીએ” – તેવી ખેડૂતોની ભીષ્મ પ્રતિજ્ઞા હતી.
- ચોથો દિવસ: ચોથા દિવસે વાતાવરણ ભારે તંગ બની ગયું હતું. લોકરોષ વધી રહ્યો હતો. સ્થાનિક નેતાગીરી અને શાસક પક્ષ પર પણ દબાણ વધી રહ્યું હતું કે જો ખેડૂતોને કઈ પણ થશે તો તેની ગંભીર રાજકીય અસરો ભોગવવી પડશે.
Victory for Farmers in Dabhoi:ધારાસભ્ય શૈલેષ મહેતાની સક્રિય ભૂમિકા અને મુખ્યમંત્રીને પત્ર
જ્યારે ડભોઈમાં ખેડૂતોના ઉપવાસના કારણે સ્થિતિ વણસી રહી હતી, ત્યારે ડભોઈના જાગૃત અને લોકપ્રિય ધારાસભ્ય શૈલેષ મહેતાએ સમગ્ર મામલાની ગંભીરતાને સમજી હતી. તેઓ માત્ર શાસક પક્ષના ધારાસભ્ય તરીકે શાંત બેસી રહ્યા નહીં, પરંતુ તેમણે પોતાના વિસ્તારના ખેડૂતોની વેદનાને વાચા આપવાનું નક્કી કર્યું.
ધારાસભ્યનો મુખ્યમંત્રીને પત્ર
ધારાસભ્ય શૈલેષ મહેતાએ રાજ્યના મુખ્યમંત્રીને એક સત્તાવાર અને અત્યંત મહત્વનો પત્ર લખ્યો હતો. આ પત્રમાં તેમણે ડભોઈ પંથકની ભૌગોલિક અને કૃષિ સ્થિતિનું વર્ણન કરીને જુવારના પાક માટે ખેડૂતોને કેટલી મહેનત અને ખર્ચ થાય છે તેની વિગતવાર માહિતી આપી હતી. તેમણે પત્રમાં સ્પષ્ટ શબ્દોમાં રજૂઆત કરી હતી કે:
- ડભોઈના ખેડૂતોની જુવારના ટેકાના ભાવ વધારવાની માંગ તદ્દન વ્યાજબી છે.
- વર્તમાન બજારના પ્રવાહોને જોતાં ખેડૂતોને આર્થિક નુકસાનથી બચાવવા માટે સરકારે ટેકાના ભાવની નીતિમાં સુધારો કરવો જરૂરી છે.
- ચાર દિવસથી ઉપવાસ પર બેઠેલા ખેડૂતોના સ્વાસ્થ્યની ચિંતા કરીને આ બાબતે તાત્કાલિક હકારાત્મક નિર્ણય લેવામાં આવે.
ધારાસભ્યના આ પત્રથી ગાંધીનગરના સચિવાલયમાં પણ હલચલ મચી ગઈ હતી અને મુખ્યમંત્રી કાર્યાલય (CMO) દ્વારા આ મામલાની ગંભીર નોંધ લેવામાં આવી હતી.
ગાંધીનગરમાં હાઈપ્રોફાઈલ બેઠક: મુખ્યમંત્રી અને ખેડૂત પ્રતિનિધિઓ વચ્ચે સંવાદ
ગઈકાલે આ આંદોલનનો સૌથી મોટો ટર્નિંગ પોઈન્ટ આવ્યો. ધારાસભ્ય શૈલેષ મહેતાની મધ્યસ્થી અને પ્રયાસોના કારણે ઉપવાસ પર બેઠેલા મુખ્ય ખેડૂત આગેવાનો અને પ્રતિનિધિ મંડળને ગાંધીનગર ખાતે મુખ્યમંત્રી સાથે મુલાકાતનો સમય મળ્યો.
Victory for Farmers in Dabhoi:મુખ્યમંત્રી સમક્ષ ખેડૂતોની રજૂઆત
ધારાસભ્ય શૈલેષ મહેતાની આગેવાનીમાં ડભોઈના ખેડૂતોનું પ્રતિનિધિ મંડળ મુખ્યમંત્રીને મળ્યું હતું. બેઠક અત્યંત સૌહાર્દપૂર્ણ વાતાવરણમાં યોજાઈ હતી. ખેડૂતોએ મુખ્યમંત્રી સમક્ષ પોતાની આપવીતી રજૂ કરી અને જણાવ્યું કે કેવી રીતે જુવારના ઓછા ભાવોને કારણે સામાન્ય ખેડૂત દેવાદાર બની રહ્યો છે.
Victory for Farmers in Dabhoi:મુખ્યમંત્રીનો હકારાત્મક અભિગમ અને લીધેલો નિર્ણય
મુખ્યમંત્રીએ ખેડૂતોની રજૂઆતોને ખૂબ જ શાંતિપૂર્વક અને સહાનુભૂતિપૂર્વક સાંભળી હતી. ધારાસભ્ય શૈલેષ મહેતાએ પણ મુખ્યમંત્રી સમક્ષ ખેડૂતોના પક્ષમાં મજબૂત દલીલો કરી હતી. લાંબી ચર્ચા-વિચારણાના અંતે, મુખ્યમંત્રીએ જુવારના ટેકાના ભાવમાં વધારો કરવા અંગે યોગ્ય અને સકારાત્મક પગલાં લેવાની તેમજ ખેડૂતોના હિતમાં નિર્ણય કરવાની ખાતરી આપી હતી. મુખ્યમંત્રીની આ ખાતરી અને સંવેદનશીલ અભિગમથી ખેડૂત નેતાઓ સંતુષ્ટ થયા હતા. મુખ્યમંત્રી સાથેની આ સફળ બેઠક બાદ જ ગઈકાલે મોડી રાત્રે ખેડૂતોએ આંદોલન સમેટી લેવાનો અને ઉપવાસ વહેલી તકે પૂરા કરવાનો ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો હતો.
સુખદ અંત: પારણાની ક્ષણો અને વિજયોત્સવ
ગાંધીનગરથી લીલી ઝંડી મળ્યા બાદ આજે ડભોઈની ઉપવાસ છાવણી ખાતે એક ઉત્સવ જેવું વાતાવરણ જોવા મળ્યું હતું. જે છાવણીમાં ગઈકાલ સુધી ચિંતા અને આક્રોશ હતો, ત્યાં આજે ખુશી અને સંતોષની લહેરો હતી.
ધારાસભ્યએ મીઠાઈ ખવડાવી ઉપવાસ તોડાવ્યા
આજે સવારે ધારાસભ્ય શૈલેષ મહેતા મોટી સંખ્યામાં ટેકેદારો અને અગ્રણીઓ સાથે ડભોઈ ખાતેની ઉપવાસ છાવણી પર પહોંચ્યા હતા. તેમણે છેલ્લા ચાર દિવસથી ભૂખ્યા-તરસ્યા બેઠેલા ખેડૂત ભાઈઓનો આભાર માન્યો અને તેમની લડાયક વૃત્તિને બિરદાવી હતી. ધારાસભ્યએ પોતાના હાથે ખેડૂતોને પાણી પીવડાવ્યું અને મીઠાઈ ખવડાવીને હર્ષોલ્લાસ સાથે પારણા કરાવ્યા હતા. ખેડૂતોએ પણ ધારાસભ્ય શૈલેષ મહેતાનો હૃદયપૂર્વક આભાર માન્યો હતો, કારણ કે જો તેમણે મધ્યસ્થી ન કરી હોત અને મુખ્યમંત્રી સુધી વાત ન પહોંચાડી હોત, તો કદાચ આ આંદોલન હજુ વધુ લાંબુ ખેંચાયું હોત.
ધારાસભ્ય શૈલેષ મહેતાની છબી મજબૂત થઈ
આ આંદોલન દરમિયાન ધારાસભ્ય શૈલેષ મહેતાએ જે રીતે પક્ષિય રાજકારણથી ઉપર ઉઠીને પોતાના વિસ્તારના ખેડૂતોનો પક્ષ લીધો અને મુખ્યમંત્રીને પત્ર લખીને રજૂઆત કરી, તેનાથી તેમની પ્રજાભિમુખ નેતા તરીકેની છબી વધુ મજબૂત બની છે. મતદારોની સમસ્યા માટે સરકાર સામે પણ રજૂઆત કરવાની તેમની આ શૈલીની સમગ્ર વડોદરા જિલ્લામાં પ્રશંસા થઈ રહી છે.
ટેકાના ભાવ (MSP) નું ગણિત અને ખેડૂતોની અપેક્ષાઓ
જુવાર એ મોટેભાગે સૂકા અને અર્ધ-સૂકા વિસ્તારોનો મહત્વનો પાક છે. આ પાક પશુઓના ઘાસચારા (કડબ) તરીકે અને માનવ આહાર તરીકે એમ બંને રીતે ઉપયોગી છે. ખેડૂતોનું કહેવું છે કે:
- બજારમાં મોંઘવારી વધવાને કારણે ટ્રેક્ટરના ભાડા, મજૂરી અને થ્રેશરના ભાવ બમણા થઈ ગયા છે.
- જો સરકાર ટેકાના ભાવમાં વ્યાજબી વધારો ન કરે, તો ખેડૂત વૈકલ્પિક પાકો તરફ વળી જાય છે, જેનાથી દેશમાં ધાન્ય પાકોની અછત સર્જાઈ શકે છે. હવે જ્યારે મુખ્યમંત્રીએ ખાતરી આપી છે, ત્યારે ડભોઈ સહિત સમગ્ર ગુજરાતના જુવાર પકવતા ખેડૂતોમાં આશાનું નવું કિરણ જાગ્યું છે કે આગામી દિવસોમાં સરકાર દ્વારા સત્તાવાર જાહેરાત કરીને ભાવોમાં સારો એવો વધારો કરવામાં આવશે.
