છેલ્લા એક અઠવાડીયામા ટામેટા એ જાણે પેટ્રોલની કિમતો સાથે હરિફાઇ કરી છે, અને ગુજરાતના અનેક શહેરોમાં પેટ્રોલ કરતા પણ ટામેટા નો ભાવ આગળ નિકળી ગયુ છે,, હાલ રિટેઇલમાં ટામેટા રુ 100 પ્રતિ કિલોના ભાવે પહોચી ગયા છે, મહત્વની વાત એ હતી કે ટામેટા ના ભાવ 60 રુપિયા પ્રતિ કિલો હતા,તમને જણાવી દઇએ કે ટામેટા જે રીતે મોંધા થાય છે, તેના કારણે ગૃહણીઓ પરેશાન થઇ ગઇ છે, તેઓ કહી રહી છે છે ટામેટા ખરીદીએ એના કરતા પેટ્રોલ ખરીદી તે સારુ પડશે, ટામેટા ના વેપારીઓ કહી રહ્યા છે, વાવાઝોડુ અને કમોસમી વરસાદના કારણે ટામેટા ના ઉત્પાદન ઉપર અસર પડી છે, જેથી પેટ્રોલના ભાવને પણ ટામેટા ના ભાવ પછાડી રહ્યા છે,
તાજેતરમાં ઊંચા ભાવનું કારણ એપ્રિલ-મેમાં અચાનક થયેલા ઘટાડાને કારણે હોઈ શકે છે,માર્ચ અને એપ્રિલની અસામાન્ય ગરમીમાં પણ જંતુઓના હુમલા જોવા મળ્યા જેણે ઉત્પાદન પર અસર કરી હતી.અપીએમસી અમદાવાદના વેપારી અહેમદ ભાઇ પટેલે જણાવ્યુ હતું કે ભારતમાં ટામેટાંના બે મુખ્ય પાક ઉગાડે છે. રવિ પાક, જે મુખ્યત્વે મહારાષ્ટ્રના જુન્નર તાલુકામાં અને કર્ણાટક અને આંધ્રપ્રદેશના ભાગોમાં ઉગાડવામાં આવે છે, તે માર્ચ અને ઓગસ્ટ વચ્ચે બજારમાં આવે છે. ઑગસ્ટ પછી, ઉત્તર પ્રદેશમાં ખરીફ પાક દ્વારા, મહારાષ્ટ્રમાં નાસિક અને દેશમાં અન્યત્ર બજારને સપ્લાય કરવામાં આવે છે. આશરે 5 લાખ હેક્ટર ખેતીની જમીન રવિ ટામેટા હેઠળ આવે છે અને સરેરાશ 8-9 લાખ હેક્ટર ખરીફ પાક હેઠળ આવે છે.
જ્યારે એપીએમસી જમાલપુરમા ખરીદી કરવા આવેલા મમતા બેન પટેલે જણાવ્યુ હતુ કે જે રીતે ટામેટા મોંધાય થયા છે તેના કારણે હવે બે કિલો લેવાના બદલે માત્ર એક કિલોથી કામ ચલાવવું પડે છે, આવી રીતે લોકો ગૃહણીનું બજેટ ખોરવાશે,,લાગે છે કે ટામેટા પેટ્રોલના ભાવ સાથે હરિફાઇ ઉપર ઉતરી આવ્યા છે,
આ વર્ષે ક્યાં થઇ ગરબડ
ડિસેમ્બર-જાન્યુઆરી અથવા ફેબ્રુઆરી-માર્ચમાં 3-4-ઇંચ-ઉંચા રોપાઓ ઉભા રોપવામાં આવે છે. પ્રથમ બેચ એપ્રિલ સુધી પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરે છે, બીજું ઓગસ્ટ સુધી બજારને ફીડ કરે છે. પાક ત્રણ મહિનામાં તૈયાર થાય છે, અને પાક લેવાની પક્રિયા 45 દિવસ સુધી ચાલુ રહે છે.
ખેડૂતો સામાન્ય રીતે ઓગસ્ટ સુધી બજાર માટે તૈયાર પાક છે તેની ખાતરી કરવા માટે તેમના હોલ્ડિંગને ફેરવે છે. ખેડૂતો માટે રવિ પાક વધુ સારું વળતર આપે છે. મહારાષ્ટ્રમાં જુન્નર ટોમેટો ગ્રોવર્સ એસોસિયેશનના પ્રમુખ દીપક ભીસેએ જણાવ્યું હતું કે રવી ટમેટાના ઉત્પાદનની કિંમત આશરે ₹ 12/કિલો છે, જ્યારે ખરીફની કિંમત ₹ 10/કિલો છે. તેમણે કહ્યું હતું કે, “ઉનાળા દરમિયાન જીવાતોના હુમલાની વધુ ઘટનાઓ માટે વધુ નિયંત્રણની જરૂર છે, અને આમ ઉત્પાદનની કિંમત નજીવી રીતે વધારે છે.”
જો કે આ વર્ષે માર્ચ-એપ્રિલમાં ખેડૂતોને આંચકો લાગ્યો હતો. પુણે જિલ્લાના જુન્નર તાલુકાના નારાયણગાંવ જથ્થાબંધ બજારમાં માર્ચમાં સરેરાશ ભાવ ₹ 5-10/કિલો હતો અને એપ્રિલમાં તે ₹ 5-15/કિલો હતો. મે મહિનામાં ખેડૂતોને 2.50-5 રૂપિયા પ્રતિ કિલોના ભાવે વેચવાની ફરજ પડી હતી.
સતારા જિલ્લાના ફલટન તાલુકાના મીરેવાડી ગામના શેરડી અને ટામેટાની ખેતી કરનાર ખેડુતોએ કહ્યુ કે ભાવમાં કડાકાને કારણે ઘણા ખેડૂતોએ તેમનો પાક છોડી દીધો હતો. તેમણે કહ્યું કે, “જે ખેડુતોએ સ્થાયી પાક લીધો હતો તેઓએ તેમને છોડી દીધા, અને જેઓ માર્ચમાં બીજો પાક રોપવાનું વિચારી રહ્યા હતા તેઓએ તેમ કર્યું નહીં. વર્તમાન ભાવ વધારો આ બેવડા મારનું પરિણામ છે.”
સ્થાનિક ખેડુતોએ કહ્યુ કે કહ્યું કે, “જુન્નાર તાલુકામાં સામાન્ય રીતે 3,000-5,000 એકર રવી ટામેટાંનું વાવેતર થાય છે. આ વર્ષે, તે 1,000 એકર પણ નથી.” કેન્દ્ર સરકારના ક્રોપ વેધર વોચ ગ્રૂપ ની 19મી જૂને મળેલી બેઠકની મિનિટ્સમાં રવિ ટામેટા હેઠળ 4.64 લાખ હેક્ટર જમીન નોંધાઈ હતી, જે ગયા વર્ષે 4.96 લાખ હેક્ટર હતી.
માર્ચ-એપ્રિલ અને મેની શરૂઆતમાં, ભાવ ગગડી ગયા કારણ કે બજારમાં આવતા મોટા ભાગનો પાક હલકી ગુણવત્તાનો હતો અને ખેડૂતોએ ગભરાટથી વેચાણનો આશરો લીધો હતો. કોર્ડેએ જણાવ્યું હતું કે, “દક્ષિણ ભારતમાં, જેમાં અતિશય ગરમી જોવા મળી હતી, લીફ કર્લ વાયરસથી પાકનો નાશ થયો હતો. મહારાષ્ટ્રમાં, શિયાળાની ગેરહાજરી અને માર્ચ-એપ્રિલમાં વધુ પડતી ગરમીને કારણે કાકડીના વાયરસના હુમલા જોવા મળ્યા હતા.ભાવ અને પુરવઠા બંનેના સંદર્ભમાં અનિશ્ચિતતાનો સામનો કરીને, ખેડૂતોએ તેમની પાસે જે પણ પાક હતો તે વેચી નાખ્યો, જેના કારણે ભારે હાલાકી થઈ હતી.
ભાવ ઘટવાની સંભાવના ક્યારે
ખેડુતો ગમે ત્યારે ટૂંક સમયમાં ભાવમાં નરમાઈની શક્યતાને નકારી કાઢે છે.24,000-25,000 ક્રેટ્સ જેમાં દરેકમાં 20 કિલો હોય છે, ટામેટા વર્ષના આ સમયે અપેક્ષિત 40,000-45,000 ક્રેટના લગભગ અડધા, હાલમાં સરેરાશ દરરોજ નારાયણગાંવ જથ્થાબંધ બજારમાં આવી રહ્યા છે.
આગામી પાક ખરીફ ટામેટાંનો હશે, જેનું વાવેતર ચોમાસું ફરી સક્રિય થયા પછી હમણાં જ શરૂ થયું છે. “ઓગસ્ટ પછી જ આગમનમાં સુધારો થશે અને છૂટક કિંમતોમાં કોઈ સુધારો જોવા મળશે.”
