Mandal-Kamandal: અખિલેશ યુપીમાં સફળ રહ્યા અને મંડલ રાજકારણ વાળા તેજસ્વી યાદવ બિહારમાં નિષ્ફળ સાબિત થયા. આ પાછળ કેટલાક આંકડાઓ પણ કારણભૂત હોવાનું માનવામાં આવે છે. આ વખતની ચૂંટણીમાં અખિલેશ યાદવે બિન-યાદવોને પણ મોટી સંખ્યામાં ટિકિટો આપી હતી.
Mandal-Kamandal: કમંડલ પર મંડલ ભારી
બિહારમાં ગયા વર્ષે જાતિ ગણતરી હાથ ધરવામાં આવી હતી અને અનામત વધારવા માટે પણ પગલાં લેવામાં આવ્યા હતા. તેજસ્વી યાદવ અને આરજેડી સતત આનો શ્રેય લેતા રહ્યા છે. આ પછી પણ જ્યારે પરિણામો આવ્યા છે ત્યારે ઉત્તર પ્રદેશમાં વિભાજનની રાજનીતિ કરનાર સમાજવાદી પાર્ટીને 37 બેઠકો મળી છે, જ્યારે બિહારમાં મહાગઠબંધન માત્ર 10 બેઠકો સુધી જ સીમિત છે. (Mandal-Kamandal)
આખરે શું કારણ છે કે અખિલેશ યાદવ યુપીમાં સફળ રહ્યા અને મંડલ રાજકારણના તેજસ્વી યાદવ બિહારમાં નિષ્ફળ સાબિત થયા. આ પાછળ કેટલાક આંકડાઓ પણ કારણભૂત હોવાનું માનવામાં આવે છે. જેમ કે, અખિલેશ યાદવ પર યાદવોને જ પ્રાધાન્ય આપવાનો આરોપ હતો. આ વખતે તેણે આ આરોપોમાંથી છૂટવાનો પ્રયાસ કર્યો.
અખિલેશ યાદવે માત્ર 8 ટકા યાદવોને ટિકિટ આપી, જ્યારે બિન-યાદવ ઓબીસી ઉમેદવારો 42 ટકાથી વધુ હતા. અખિલેશનું સમગ્ર ધ્યાન ભાજપના પ્રચાર પર હતું જેમાં તેણે અખિલેશ પર યાદવવાદનો આરોપ લગાવ્યો હતો. આ વખતે સપાએ પણ મોટી સંખ્યામાં કુર્મી નેતાઓને ટિકિટ આપી છે. તેની અસર ચૂંટણી પર પણ જોવા મળી હતી. તેમણે ગોંડા, આંબેડકર નગર અને બસ્તી જેવી બેઠકો પર કુર્મીઓને મેદાનમાં ઉતાર્યા અને સમાજે પણ તેમને ટેકો આપ્યો. આ રીતે અખિલેશ યાદવ વ્યાપક ઓબીસી એકતા બનાવવાનો પ્રયાસ કરતા જોવા મળ્યા હતા. ભલે આ માટે યાદવોની ટિકિટ થોડી ઓછી કરવી પડે. આમાં તેને સફળતા પણ મળી.
બિહારમાં કેમ તેજસ્વીનો તેજ ના ચાલ્યો?
બિહારમાં RJD એ 23 અને કોંગ્રેસે 9 બેઠકો પર ચૂંટણી લડી હતી. આ પછી પણ RJD ને માત્ર 4 અને કોંગ્રેસને 3 બેઠકો મળી હતી. જ્યારે યુપીમાં અખિલેશ યાદવની પાર્ટીએ 62 સીટો પર ચૂંટણી લડી હતી અને 37 પર જીત મેળવી હતી. એ જ રીતે કોંગ્રેસે 17ના પર ચૂંટણી લડી હતી અને 6 પર જીત મેળવી હતી.
2009 પછી પહેલીવાર સપા અને કોંગ્રેસ બંને માટે આ આટલી મોટી સફળતા છે. તેનું કારણ તમામ ઓબીસી વર્ગોને વિભાગીય રાજકારણમાં ફીટ કરવાનો પ્રયાસ હોવાનું માનવામાં આવે છે. સુલતાનપુરમાંથી રામભુઆલ નિષાદની જેમ જીતી અને મેનકા જેવા નેતાઓ હારી ગયા. બાંદામાંથી પણ પટેલ ઉમેદવાર જીત્યા હતા. દેવીપાટન વિભાગમાં પણ આવી જ સ્થિતિ પ્રવર્તી હતી, જેમાં ગોંડા અને બસ્તી જેવા જિલ્લાઓ આવે છે. સૌથી ચોંકાવનાર પરિણામ ફૈઝાબાદ એટલે કે અયોધ્યામાંથી આવ્યું, જ્યા વર્ષોની પ્રતિક્ષા બાદ રામ મંદિર બન્યું હતું, ત્યાં પણ સપા ઉમેદવારની જીત થઇ.
બિન-યાદવ ઓબીસી ઉપરાંત ઉચ્ચ જાતિનું પણ સમર્થન મળ્યું
તેજસ્વી અખિલેશની આ રણનીતિની વિરુદ્ધ જતા જોવા મળ્યા હતા. બિહારમાં આરજેડીના 39 ટકા ઉમેદવારો યાદવ હતા. માનવામાં આવે છે કે તેના કારણે બિન-યાદવ ઓબીસી વેરવિખેર થઈ ગયા. જેડીયુએ મોટી સંખ્યામાં બિન-યાદવોને મેદાનમાં ઉતાર્યા હતા, જેઓ વિજયી બન્યા હતા.
યુપીમાં અખિલેશ અને કોંગ્રેસના આ સર્વસમાવેશક પ્રયાસનું પરિણામ એ આવ્યું છે કે ઉત્તર પ્રદેશમાં સપા અને કોંગ્રેસના 8 સાંસદો પણ ઉચ્ચ જાતિના બની ગયા છે. આનો અર્થ એ થયો કે ઉચ્ચ જ્ઞાતિઓનો એક હિસ્સો પણ ઈન્ડિયા એલાયન્સની તરફેણમાં ગયો છે.
આનાથી સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે અખિલેશને સમાજવાદી રાજકારણમાં મુસ્લિમ અને યાદવ સમીકરણની બહાર જોવાનો ફાયદો મળ્યો અને તેજસ્વીને આના પર ભરોસો રાખવાનું નુકસાન થયું.
લેટેસ્ટ સમાચાર માટે અહી કલિક કરો
યુ-ટ્યુબ ચેનલમાં શોર્ટ્સ જોવા અહીં કલિક કરો
ગુજરાતના મહત્વના સમાચાર માટે અહીં ક્લિક કરો
રોમાંચક સમાચાર માટે અહીં ક્લિક કરો
