Machhu Dam Disaster: ગુજરાતના ઇતિહાસમાં કેટલીક એવી ઘટનાઓ છે, જેને વર્ષો વીતી ગયા છતાં લોકોની સામૂહિક સ્મૃતિમાંથી ભૂંસી શકાતી નથી. 11 ઓગસ્ટ, 1979ની મચ્છુ ડેમ હોનારત એવી જ એક ભયાનક ત્રાસદી હતી. એ સાંજે મચ્છુ ડેમ તૂટતાં મોરબી શહેર તરફ પાણીનો વિનાશક પ્રવાહ ધસી આવ્યો અને ગણતરીની મિનિટોમાં અનેક પરિવારોનું જીવન હંમેશ માટે બદલાઈ ગયું.
Machhu Dam Disaster: અચાનક મોરબી પર તૂટી પડ્યો જળપ્રલય
મચ્છુ નદી પર આવેલા ડેમમાં ભારે વરસાદ બાદ પાણીનું દબાણ વધી ગયું હતું. ડેમની સ્થિતિ કાબૂ બહાર જતાં પાણીનો વિશાળ પ્રવાહ મોરબી તરફ ધસી આવ્યો. લોકોને પરિસ્થિતિ સમજાય અને બચાવ માટે તૈયારી કરે તે પહેલાં જ શહેરના અનેક વિસ્તારોમાં પાણી ફરી વળ્યું હતું.
ઘરો, રસ્તાઓ અને બજારો પાણીમાં ગરકાવ થવા લાગ્યા. અનેક લોકો જીવ બચાવવા ઊંચા સ્થળોએ પહોંચવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા, જ્યારે કેટલાક લોકો પૂરનાં પાણીમાં ફસાઈ ગયા હતા.
Machhu Dam Disaster: પુલો અને રસ્તાઓ પણ પાણીમાં સમાયા
પૂરના પ્રચંડ પ્રવાહે શહેરના માળખાકીય બાંધકામોને પણ ભારે નુકસાન પહોંચાડ્યું હતું. મચ્છુ નદી પરના પુલો અને રસ્તાઓ પર પાણી ફરી વળ્યું હતું. અનેક લોકો પાણીના પ્રવાહમાં તણાઈ ગયા હતા.
હોનારત બાદ મોરબીમાં જ્યાં નજર પડે ત્યાં વિનાશના દ્રશ્યો જોવા મળતા હતા. કાદવથી ભરાયેલા રસ્તાઓ, ક્ષતિગ્રસ્ત મકાનો અને પોતાના સ્વજનોની શોધમાં ભટકતા લોકોની તસવીરો આ ત્રાસદીની ભયાનકતા દર્શાવતી હતી.
Machhu Dam Disaster: હજારો લોકોના જીવ ગયા
મચ્છુ હોનારતમાં હજારો લોકોનાં મોત થયાં હોવાનું વિવિધ અહેવાલોમાં નોંધાયું છે. મૃત્યુઆંક અંગે અલગ-અલગ આંકડા રજૂ થયા છે, પરંતુ આ હોનારત ગુજરાતની સૌથી ભયાનક કુદરતી-માનવસર્જિત આપત્તિઓમાંની એક તરીકે યાદ કરવામાં આવે છે.
હજારો પરિવારો પોતાના સ્વજનો ગુમાવી બેઠા હતા. અનેક પરિવારો માટે એ દિવસ જીવનભરનો અસહ્ય શોક બની ગયો.
Machhu Dam Disaster: બચાવ કામગીરી માટે દોડ્યા જવાનો
હોનારત બાદ બચાવ અને રાહત કામગીરી શરૂ કરવામાં આવી હતી. સેનાના જવાનો, સ્થાનિક તંત્ર અને અન્ય બચાવદળોએ અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં પહોંચીને લોકોને સુરક્ષિત સ્થળોએ ખસેડવાના પ્રયાસો કર્યા હતા.
નૌકાઓની મદદથી પાણીમાં ફસાયેલા લોકોને બહાર કાઢવામાં આવ્યા હતા. અનેક લોકો માટે બચાવદળો આશાનું કિરણ બન્યા હતા.
Machhu Dam Disaster: મોરબીમાં છવાઈ ગયો શોક
હોનારત બાદ મોરબીનું દ્રશ્ય હૃદયદ્રાવક હતું. અનેક મકાનો અને દુકાનોને નુકસાન થયું હતું. રસ્તાઓ અને ગલીઓમાં કાદવ જમા થયો હતો. પોતાના પરિવારજનોને શોધતા લોકોની આંખોમાં આંસુ અને ચહેરા પર ગમગીની જોવા મળતી હતી.
આ ઘટનાએ માત્ર મોરબી નહીં, સમગ્ર ગુજરાતને હચમચાવી નાખ્યું હતું.
47 વર્ષ બાદ પણ યાદ છે એ કાળો દિવસ
11 ઓગસ્ટ, 1979ની મચ્છુ હોનારતને આજે 47 વર્ષ વીતી ગયા છે, પરંતુ આ ત્રાસદીની યાદો આજે પણ મોરબીના લોકોની સામૂહિક સ્મૃતિમાં જીવંત છે.
વધુ સમાચાર વાંચવા માટે અંહી ક્લિક કરો: 2036 ઓલિમ્પિક માટે ભારતનું ‘મિશન મેડલ’! PM મોદીએ આપ્યો નવો સ્પોર્ટ્સ મંત્ર
