Vande Mataram Row: ‘વંદે માતરમ’ના સંપૂર્ણ છ અંતરા ગાવા ફરજિયાત કરવા અને તેનો ઇનકાર કરનાર સામે કાયદાકીય કાર્યવાહી થઈ શકે કે નહીં તે મુદ્દે સુપ્રીમ કોર્ટમાં મહત્વની સુનાવણી થઈ છે. સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે ‘વંદે માતરમ’માં કેટલા અંતરા ગાવા તે નક્કી કરવાનો મુદ્દો અદાલતના બદલે સંસદ અને સરકારના ક્ષેત્રમાં આવે છે. જોકે, ધાર્મિક માન્યતા અથવા અંતરાત્માના આધારે કોઈ વ્યક્તિ ‘વંદે માતરમ’ ગાવાનો ઇનકાર કરે તો તેની સામે ફોજદારી કાર્યવાહી થવી જોઈએ કે નહીં, આ મુદ્દે કોર્ટ તપાસ કરશે.
Vande Mataram Row: કેન્દ્ર સરકાર પાસે બે અઠવાડિયામાં જવાબ માગ્યો
કર્ણાટિક ગાયક ટી.એમ. કૃષ્ણા દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીમાં 2026ના કાયદાકીય સુધારા તેમજ ‘વંદે માતરમ’ના છ અંતરા ગાવા અંગેના કેન્દ્ર સરકારના નિર્દેશોને પડકારવામાં આવ્યા છે. સુપ્રીમ કોર્ટની ત્રણ સભ્યોની બેન્ચે કેન્દ્ર સરકારને આ અરજી અંગે બે અઠવાડિયામાં જવાબ રજૂ કરવા કહ્યું છે.
Vande Mataram Row: ધાર્મિક સ્વતંત્રતાનો મુદ્દો પણ ચર્ચામાં
અરજદાર તરફથી દલીલ કરવામાં આવી હતી કે ‘વંદે માતરમ’ના છેલ્લા ચાર અંતરામાં હિંદુ દેવી-દેવતાઓનો ઉલ્લેખ હોવાથી તમામ લોકોને તેને ગાવા માટે ફરજ પાડવાનો પ્રશ્ન બંધારણીય અધિકારો સાથે જોડાયેલો છે. બીજી તરફ, કોર્ટએ જણાવ્યું કે તે ગીતના કયા અંતરા રાષ્ટ્રીય ગીતનો ભાગ હોવા જોઈએ તે નક્કી કરવા માટે ધાર્મિક અર્થઘટનમાં જશે નહીં.
Vande Mataram Row: 1986ના ‘બિજોય ઇમેન્યુઅલ’ ચુકાદાનો ઉલ્લેખ
સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે 1986ના Bijoe Emmanuel કેસનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. આ ચુકાદામાં અંતરાત્મા અને ધાર્મિક માન્યતાના આધારે રાષ્ટ્રગીત ન ગાનારા વિદ્યાર્થીઓના અધિકારો અંગે કોર્ટએ વિચાર કર્યો હતો. વર્તમાન કેસમાં પણ આવા બંધારણીય સિદ્ધાંતો લાગુ પડે છે કે નહીં તે મુદ્દો મહત્વનો બની શકે છે.
સજાના પ્રાવધાન પર કોર્ટની નજર
2026ના સુધારા હેઠળ રાષ્ટ્રીય ગીત અથવા રાષ્ટ્રગાનના ગાયનમાં ઇરાદાપૂર્વક અડચણ ઊભી કરવી અથવા ગાન કરી રહેલા સમૂહમાં વિક્ષેપ કરવો દંડનીય બનાવવામાં આવ્યો છે. આ જોગવાઈ ‘વંદે માતરમ’ને લગતી પરિસ્થિતિમાં કેવી રીતે લાગુ થશે અને અંતરાત્મા કે ધાર્મિક કારણોસર ગાવાનો ઇનકાર કરનાર વ્યક્તિને ફોજદારી પરિણામ ભોગવવું પડે કે નહીં, તે મુદ્દે સુપ્રીમ કોર્ટ હવે કેન્દ્રનો જવાબ સાંભળશે.
હાલના તબક્કે સુપ્રીમ કોર્ટે ‘વંદે માતરમ’ના બે કે છ અંતરા અંગે અંતિમ નિર્ણય આપ્યો નથી. આ મુદ્દો સંસદ અને સરકારના નિર્ણયક્ષેત્રમાં હોવાનું કોર્ટે જણાવ્યું છે, જ્યારે સજાના કાયદાકીય પરિણામ અંગે સુપ્રીમ કોર્ટ તપાસ આગળ વધારશે.
વધુ સમાચાર વાંચવા માટે અંહી ક્લિક કરો: ટ્રમ્પની ઈરાનને UNમાં કડક ચેતવણી, સમજૂતી કરો નહીં તો આર્થિક રીતે તબાહ કરીશું
