Trump’s New Target: વિશ્વના દરિયાઈ માર્ગો પર વર્ચસ્વ જમાવવા માટે અમેરિકાએ હવે વધુ એક મોટું પગલું ભર્યું છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ઈરાન પર દબાણ વધાર્યા બાદ, હવે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ગણાતા ‘મલક્કા સ્ટ્રેટ’ પર નજર બગાડી છે. આ માટે અમેરિકા અને ઇન્ડોનેશિયા વચ્ચે 13 એપ્રિલે એક મહત્વપૂર્ણ સંરક્ષણ કરાર કરવામાં આવ્યો છે.
Trump’s New Target: શું છે અમેરિકા-ઇન્ડોનેશિયા વચ્ચેનો કરાર?
અમેરિકી સંરક્ષણ મંત્રી પીટર હેગસેથ અને ઇન્ડોનેશિયાના સંરક્ષણ મંત્રી સફરી શમસુદ્દીને પેન્ટાગોનમાં એક ડીલ સાઈન કરી છે. આ કરાર હેઠળ:
- અમેરિકી સૈન્ય વિમાનોને ઇન્ડોનેશિયાના હવાઈ ક્ષેત્રમાં સરળતાથી અવરજવરની મંજૂરી મળી છે.
- તે ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં અમેરિકાની સૈન્ય પકડ મજબૂત કરશે.
- હોર્મુઝમાં નાકાબંધી બાદ તેલના ભાવ 100 ડોલરને પાર પહોંચ્યા છે, ત્યારે અમેરિકા હવે બીજા મોટા ગળાટૂંપ (Bottleneck) સમાન મલક્કા પર પકડ જમાવવા માંગે છે.
Trump’s New Target: મલક્કા સ્ટ્રેટ: દુનિયાની આર્થિક લાઈફલાઈન
મલક્કા સ્ટ્રેટ કેમ આટલું મહત્વનું છે તે આ આંકડાઓ પરથી સમજી શકાય છે:
- વૈશ્વિક વેપાર: દુનિયાનો 40% વેપાર આ માર્ગે થાય છે.
- તેલ પુરવઠો: વિશ્વનો 30% ઓઈલ સપ્લાય અહીંથી પસાર થાય છે.
- ભૌગોલિક સ્થિતિ: આ હોર્મુઝ કરતા 9 ગણો સાંકડો (માત્ર 3 કિમી પહોળો) માર્ગ છે, જે તેને વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત જોખમી અને મહત્વનો બનાવે છે.
Trump’s New Target: ચીનની સૌથી મોટી નબળાઈ: ‘મલક્કા ડિલેમા’
ચીન માટે આ માર્ગ તેની સૌથી મોટી નબળાઈ છે. ચીનનો 80% ઓઈલ સપ્લાય આ જ માર્ગે આવે છે. જો અમેરિકા અહીં પોતાની પકડ મજબૂત કરે, તો ચીનની અર્થવ્યવસ્થા અને ઉદ્યોગોનો શ્વાસ રુંધાઈ શકે છે. આ જ ડરને કારણે ચીની નેતાઓ તેને ‘મલક્કા ડિલેમા’ કહે છે.
Trump’s New Target: ભારત માટે ફાયદો કે નુકસાન?
ભારત માટે આ પરિસ્થિતિ મિશ્ર સાબિત થઈ શકે છે:
- વ્યૂહાત્મક સરસાઈ: ભારતનો 55% વેપાર પણ આ માર્ગે થાય છે. અંદમાન-નિકોબાર ટાપુઓ મલક્કાના મુખ પાસે જ હોવાથી ભારત પાસે અહીં પહેલેથી જ કુદરતી ફાયદો છે.
- સૈન્ય સહયોગ: ભારતનું INS બાઝ (કેમ્પબેલ બે) આ વિસ્તારમાં બાજ નજર રાખે છે. જો અમેરિકા અને સિંગાપોર ભારતની ભૂમિકાને સ્વીકારે, તો ભારત આ વિસ્તારમાં ‘નેટ સિક્યુરિટી પ્રોવાઈડર’ બની શકે છે.
- પડકાર: ઇન્ડોનેશિયા અને મલેશિયા પોતાની સાર્વભૌમત્વને લઈને કડક છે, તેથી વધુ પડતી અમેરિકી દખલગીરી આ ક્ષેત્રમાં અસ્થિરતા પણ લાવી શકે છે.
વધુ સમાચાર વાંચવા માટે અંહી ક્લિક કરો
