ચંદ્રયાન-3 મિશનની સફળતા બાદ ઇસરો હવે સૂર્ય પર મિશનને મોકલવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. 2 સપ્ટેમ્બરે ઇસરો આદિત્ય-L1 મિશન લોન્ચ કરી શકે છે, જે સૂર્યના ઘણા રહસ્યો જાહેર કરશે.ચંદ્રયાન-3 પછી, ઇસરો એ સમગ્ર વિશ્વમાં ભારતનું નામ રોશન કર્યું છે. ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ પર સફળ મિશન બાદ હવે ઈસરોની નજર સૌર મિશન પર છે. 2 સપ્ટેમ્બરે ઈસરો એ સૂર્યના અભ્યાસ માટે આદિત્ય-એલ1 મોકલવાની તૈયારી શરૂ કરી દીધી છે.
કેમ સૂર્ય પર મોકલશે મિશન
આદિત્ય L-1 અવકાશયાન સૌર કોરોના (સૂર્યના સૌથી બહારના સ્તરો) ના રિમોટ અવલોકન અને L1 (સૂર્ય-પૃથ્વી લેગ્રેન્જ બિંદુ) પર સૌર પવનના વર્તમાન અવલોકનો માટે તૈયાર કરાયેલું છે. L1 પૃથ્વીથી લગભગ 1.5 મિલિયન કિલોમીટરના અંતરે છે.
આનાથી શું પ્રાપ્ત થશે?
સૂર્યનું અવલોકન કરનાર આ પ્રથમ ભારતીય અવકાશ મિશન હશે. આદિત્ય-L1 મિશનનો હેતુ L1ની ચારેય ભ્રમણકક્ષામાંથી સૂર્યનો અભ્યાસ કરવાનો છે. આ અવકાશયાન 7 પેલોડ વહન કરશે, જે ફોટોસ્ફિયર (પ્રકાશ મંડળ), ક્રોમોસ્ફિયર (સૂર્યની દૃશ્યમાન સપાટીથી બરાબર ઉપર) અને સૂર્યના સૌથી બહારના સ્તર (કોરોના)ને ઓબ્ઝર્વેશનમાં મદદ કરશે.
આદિત્ય-એલ-1 સ્વદેશી મિશન: ISRO
ISROના એક અધિકારીએ જણાવ્યું કે આદિત્ય-L1 સંપૂર્ણપણે સ્વદેશી મિશન છે, જેમાં રાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓની ભાગીદારી છે. બેંગ્લોરની ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ એસ્ટ્રોફિઝિક્સ (IIA) એ વિઝિબલ એમિશન લાઇન કોરોનાગ્રાફ પેલોડના વિકાસમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી છે, જ્યારે પૂણેના ઇન્ટર-યુનિવર્સિટી સેન્ટર ફોર એસ્ટ્રોનોમી એન્ડ એસ્ટ્રોફિઝિક્સે મિશન માટે સોલર અલ્ટ્રાવાયોલેટ ઇમેજર પેલોડ વિકસાવ્યું છે.
આદિત્ય-L1 અલ્ટ્રાવાયોલેટ પેલોડનો ઉપયોગ કરીને સૂર્યના સૌથી બહારના સ્તર (કોરોના) અને એક્સ-રે પેલોડનો ઉપયોગ કરીને સૌર રંગમંડળ સ્તરોનું અવલોકન કરી શકે છે. પાર્ટિકલ ડિટેક્ટર અને મેગ્નેટોમીટર પેલોડ ચાર્જ્ડ પાર્ટિકલ વિશે માહિતી મેળવી શકે છે. આ સેટેલાઈટને બે અઠવાડિયા પહેલા આંધ્રપ્રદેશના શ્રીહરિકોટામાં ઈસરોના સ્પેસ સેન્ટરમાં લાવવામાં આવ્યો છે.
હેલો ઓર્બિટ નજીક સ્થાપિત થશે
ISROના એક અધિકારીએ જણાવ્યું કે, ‘પ્રક્ષેપણ 2 સપ્ટેમ્બરે થવાની શક્યતા વધુ છે. અવકાશયાનને સૂર્ય-પૃથ્વી લેગ્રેન્જ પોઈન્ટની L1 પ્રભામંડળની ભ્રમણકક્ષાની નજીક મૂકવાની યોજના છે. ઈસરોએ કહ્યું કે L1 પોઈન્ટની આસપાસ પ્રભામંડળની ભ્રમણકક્ષામાં મૂકવામાં આવેલા ઉપગ્રહને કોઈપણ ગ્રહણ વિના સૂર્યને સતત જોવાનો મોટો ફાયદો મળી શકે છે. ઈસરોએ કહ્યું કે આની મદદથી સૌર ગતિવિધિઓ અને અવકાશના હવામાન પર તેની અસરને વાસ્તવિક સમયમાં શોધી શકાશે.
