‘Time for a Change at the Top’: કોંગ્રેસનાં વરિષ્ઠ નેતા અને પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ પ્રણવ મુખર્જીની વડાપ્રધાન બનવાની મહત્ત્વાકાંક્ષા અંગે પૂર્વ કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ સોનિયા ગાંધીએ પોતાના નવાં સંસ્મરણોમાં મહત્ત્વપૂર્ણ ખુલાસો કર્યો છે. સોનિયા ગાંધીએ પોતાના પુસ્તક ‘Belonging: A Journey of Love’માં વર્ષ 2010માં પ્રણવ મુખર્જી સાથે થયેલી એક વાતચીતનો ઉલ્લેખ કર્યો છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, પ્રણવ મુખર્જીએ એક મુલાકાત દરમિયાન ‘ટોચ પર પરિવર્તન’ કરવાનો સમય આવી ગયો હોવાનો સંકેત આપ્યો હતો. સોનિયા ગાંધીએ આ વાતને પ્રણવ મુખર્જીની લાંબા સમયથી રહેલી વડાપ્રધાન બનવાની ઈચ્છા તરીકે સમજી હતી. આ સંસ્મરણો સામે આવ્યા બાદ કોંગ્રેસના જૂના રાજકીય સમયગાળા અને UPA સરકારના આંતરિક સંબંધો અંગે નવી ચર્ચા શરૂ થઈ છે.
‘Time for a Change at the Top’: 2010ની વાતચીતમાં પ્રણવદાએ શું કહ્યું હતું?
સોનિયા ગાંધીના પુસ્તકમાં જણાવ્યા અનુસાર, તે સમયે પ્રણવ મુખર્જીને તત્કાલીન નાણામંત્રી પી. ચિદમ્બરમ સાથે ગંભીર મતભેદો હતા. કોંગ્રેસની આંતરિક બેઠકો અને રાજકીય વ્યૂહરચના સંબંધિત ચર્ચાઓ દરમિયાન પ્રણવ મુખર્જી કેટલીક વખત સોનિયા ગાંધી સાથે અલગથી વાતચીત કરતા હતા.
સોનિયા ગાંધી લખે છે કે, વર્ષ 2010માં એક વખત પોતાની નારાજગી વ્યક્ત કર્યા બાદ પ્રણવ મુખર્જીએ તેમને સૂચન કર્યું હતું કે કદાચ હવે ‘ટોચ પર પરિવર્તન’ કરવાનો સમય આવી ગયો છે. સોનિયાના મતે, પ્રણવ મુખર્જીના આ શબ્દો વડાપ્રધાન બનવાની તેમની લાંબા સમયથી રહેલી ઈચ્છાનો સંકેત હતા. આ વાતથી તેઓ આશ્ચર્યચકિત થયાં હતાં. જોકે, તેમણે તે સમયે વાતને આગળ વધારવાને બદલે હળવાશથી વિષય બદલી નાખ્યો હતો.
‘Time for a Change at the Top’: પ્રણવ મુખર્જીની 2012માં રાષ્ટ્રપતિ તરીકે પસંદગી
પુસ્તકમાં સોનિયા ગાંધીએ પ્રણવ મુખર્જીની રાજકીય સફરનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો છે. વર્ષ 2012માં કોંગ્રેસની આગેવાની હેઠળના UPA ગઠબંધને પ્રણવ મુખર્જીને રાષ્ટ્રપતિ પદના ઉમેદવાર બનાવ્યા હતા. ત્યારબાદ તેઓ ચૂંટણી જીતીને દેશના રાષ્ટ્રપતિ બન્યા હતા. સોનિયા ગાંધીએ લખ્યું છે કે રાષ્ટ્રપતિ બન્યા બાદ પણ તેઓ પ્રણવ મુખર્જીને મળતાં હતાં અને તેમની સાથે રાજકીય તથા અન્ય વિષયો પર ચર્ચા કરતાં હતાં.
‘Time for a Change at the Top’: UPA સરકારમાં પોતાની ભૂમિકા અંગે પણ કરી સ્પષ્ટતા
સોનિયા ગાંધીએ પોતાના સંસ્મરણોમાં UPA સરકાર દરમિયાન તેમની ભૂમિકાને લઈને થયેલી ચર્ચાઓનો પણ જવાબ આપ્યો છે. તે સમયે મનમોહન સિંહ વડાપ્રધાન હોવા છતાં સરકારના નિર્ણયો પાછળ વાસ્તવિક સત્તા સોનિયા ગાંધી પાસે હતી અને તેઓ પડદા પાછળથી સરકાર ચલાવતાં હતાં તેવી ચર્ચાઓ થતી હતી. સોનિયાએ આ પ્રકારના આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે.
તેમણે પુસ્તકમાં સરકાર અને પક્ષની જવાબદારી વચ્ચેના અઘોષિત વિભાજનનો ઉલ્લેખ કર્યો છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, સરકારની જવાબદારી મનમોહન સિંહ સંભાળતા હતા, જ્યારે કોંગ્રેસ પક્ષની જવાબદારી તેમની પાસે હતી. તેઓ વડાપ્રધાનને પોતાના સૂચનો આપી શકતાં હતાં, મતભેદ વ્યક્ત કરી શકતાં હતાં, પરંતુ અંતિમ નિર્ણય અને વડાપ્રધાનની જવાબદારીનું સન્માન કરવું તેમની ફરજ હતી.
‘Time for a Change at the Top’: ‘Belonging: A Journey of Love’માં અનેક રાજકીય સંસ્મરણો
સોનિયા ગાંધીના 526 પાનાંના પુસ્તક ‘Belonging: A Journey of Love’માં તેમના અંગત જીવનની સાથે કોંગ્રેસના રાજકીય ઇતિહાસ અને UPA સરકારના કાર્યકાળની અનેક ઘટનાઓનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. તેમાં મનમોહન સિંહ સાથેના તેમના કાર્યસંબંધો, પક્ષની જવાબદારીઓ અને પ્રણવ મુખર્જી જેવા વરિષ્ઠ નેતાઓ સાથેની વાતચીતનો સમાવેશ થાય છે.
ખાસ કરીને પ્રણવ મુખર્જીએ વર્ષ 2010માં વડાપ્રધાન પદ અંગે આપેલો સંકેત અને તેના પર સોનિયા ગાંધીની પ્રતિક્રિયાએ રાજકીય ચર્ચાને નવી દિશા આપી છે. આ ખુલાસાથી UPA સરકારના તે સમયના આંતરિક રાજકીય સમીકરણો અને નેતાઓ વચ્ચેની મહત્ત્વાકાંક્ષાઓ અંગે ફરી એકવાર ચર્ચા શરૂ થઈ છે.
વધુ સમાચાર વાંચવા માટે અંહી ક્લિક કરો: IPLમાં ગુજરાતની વધુ એક ટીમની એન્ટ્રીની ચર્ચા: 2028થી બે નવી ફ્રેન્ચાઇઝી ઉમેરવાની તૈયારી, વડોદરા અને પુણેના નામ ચર્ચામાં
