Politics of Bihar : લોકસભાની ચૂંટણી પહેલા બિહારના રાજકારણમાં જે ઉથલપાથલ સર્જાઈ છે તેનાથી દેશના રાજકારણમાં પણ ઉથલપાથલ વધી ગઈ છે. ખાસ કરીને તેની અસર ભારત ગઠબંધન પર વધુ જોવા મળી રહી છે.
Politics of Bihar : બિહારમાં ડબલ સ્ક્રિપ્ટ, કોણ ભ્રમમાં છે?
ગત વર્ષે વિરોધ પક્ષોને એક મંચ પર લાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવનાર બિહારના મુખ્યમંત્રી નીતિશ કુમાર ચર્ચાના કેન્દ્રમાં છે. તેના પર ‘પલટી’ મારવાનો આરોપ લગાવવામાં આવી રહ્યો છે.
રાજકીય નિષ્ણાતો કહે છે કે બિહારમાં જે વિકાસ થયો છે તે નવી વાત નથી. આ કેસની ડબલ સ્ક્રિપ્ટ ગયા વર્ષે જ લખાઈ ગઈ હતી. ડબલનો અર્થ છે, એક તરફ નીતીશ કુમાર પ્રત્યે ભાજપનો ‘સોફ્ટ કોર્નર’ અને બીજી તરફ, નીતીશે ઇન્ડિયા જોડાણમાં તેમની પ્રવૃત્તિ ઓછી કરી દીધી.
Politics of Bihar: આ બધું થતું હોવા છતાં બિહારના રાજકારણમાં ‘ભ્રમ’ અને ‘ફ્રન્ટ ફૂટ’નો ખેલ તો હજી બાકી છે.
જાણકારોનું કહેવું છે કે, આ બંને શબ્દો નીતિશ કુમાર અને લાલુ યાદવ માટે છે. જેડીયુ નેતાઓનું કહેવું છે કે નીતિશ કુમાર હંમેશા ‘ફ્રન્ટ ફૂટ’ પર રમ્યા છે.
રાષ્ટ્રીય જનતા દળ (RJD)ના નેતાઓનું કહેવું છે કે, લાલુ પ્રસાદ યાદવ ‘ભ્રમ’માં નથી. બિહારના રાજકારણ (Politics of Bihar) માં કંઈ પણ શક્ય છે.
ઇન્ડિયા ગઠબંધનમાં નીતિશ કુમારની ગતિવિધિ છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી ઘટી રહી હતી. ગઠબંધન અને સીટ વહેંચણીના મુખ્ય એજન્ડા અંગે નીતિશ મૌન રહ્યા.
મમતા બેનર્જીએ કહ્યું કે, અમે પશ્ચિમ બંગાળમાં એકલા હાથે લોકસભા ચૂંટણી લડીશું. પંજાબના CM ભગવંત માને એમ પણ કહ્યું કે, આમ આદમી પાર્ટી પણ એકલા હાથે ચૂંટણી લડશે. નીતિશ કુમાર અહીં પણ મૌન રહ્યા.
હાલમાં જ ઈન્ડિયા એલાયન્સની વર્ચ્યુઅલ મીટિંગમાં એમકે સ્ટાલિને બિહારના નીતિશ કુમારનું નામ કન્વીનર પદ માટે સૂચવ્યું હતું. આ પછી ચર્ચા આગળ વધી અને નીતિશ કુમારે પોતે પોતાનું નામ પાછું ખેંચી લીધું.
નીતિશ કુમારે કહ્યું કે, તેઓ ઈચ્છે છે કે ગઠબંધન મજબૂતી સાથે આગળ વધે. તમામ સહયોગીઓમાં એકતા હોવી જોઈએ. સીટ વહેંચણીની સાર્વત્રિક રીતે સ્વીકૃત ફોર્મ્યુલા અપનાવવી જોઈએ. આ પછી વર્ચ્યુઅલ મીટિંગમાં હાજર પક્ષોએ સર્વસંમતિથી મલ્લિકાર્જુન ખડગેને અધ્યક્ષ પદ સોંપ્યું.
રાજકીય નિષ્ણાતોએ તેને ‘નીતિશ કુમાર દ્વારા લખેલી સ્ક્રિપ્ટ’ ગણાવી હતી. ત્યારથી એવી અટકળો લગાવવામાં આવી રહી છે કે વહેલા અથવા મોડા નીતીશ કુમાર NDA માં પરત ફરી શકે છે.
આ મામલે BJP ની ટોચની નેતાગીરી દ્વારા બીજી સ્ક્રિપ્ટ લખવામાં આવી હોવાનું જણાયું હતું.
ભાજપના ટોચના નેતૃત્વ સૂત્રોએ કહ્યું હતું કે, બિહારમાં નીતિશ કુમારને NDA માં લાવવા માટે ભાજપ કોઈ પહેલ કરી રહી નથી. ભાજપ ભવિષ્યમાં પણ આવા પ્રયાસો નહીં કરે. જો કોઈ વ્યક્તિ સ્વેચ્છાએ અને બિનશરતી રીતે પાર્ટીમાં જોડાવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરશે તો તેને ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે. અગાઉ એવું કહેવામાં આવતું હતું કે, નીતિશ કુમાર માટે ભાજપના દરવાજા હંમેશા માટે બંધ છે.
એ અલગ વાત છે કે બિહારના પૂર્વ ડેપ્યુટી સીએમ અને રાજ્યસભાના સાંસદ સુશીલ મોદીએ હવે કહ્યું છે કે, “જો નીતિશ કુમાર કે જેડીયુનો પ્રશ્ન હોય તો રાજકારણમાં કોઈના માટે દરવાજો હંમેશા બંધ ન હોવો જોઈએ. જે દરવાજો બંધ રહે છે તે પણ ખુલી શકે છે. તેમણે રાજકારણને શક્યતાઓની રમત ગણાવી છે.”
Politics of Bihar: જેડીયુના પ્રવક્તા નીરજ કુમારે પણ કહ્યું કે, “નીતિશ ક્યારેય ભ્રમમાં નથી રહેતા. તેઓ ફ્રન્ટ ફુટ પર રાજનીતિ કરે છે. જો કોઈ મૂંઝવણમાં છે, તો તે તેમની સમસ્યા છે.”
તેમનો સંદર્ભ રાષ્ટ્રીય જનતા દળમાં લાલુ યાદવ પર હતો. નીતીશની પલટવારના કિસ્સામાં, લાલુ યાદવ તેમની સંખ્યાની રમતને સુરક્ષિત કરવામાં વ્યસ્ત છે. તેઓ થોડો આત્મવિશ્વાસ ધરાવે છે કારણ કે બિહાર વિધાનસભાના સ્પીકર અવધ બિહારી ચૌધરી રાષ્ટ્રીય જનતા દળમાંથી આવે છે.
હવે જો વિધાનસભામાં કોઈ ચાલાકી થાય તો એ સ્થિતિમાં સ્પીકરનું પદ મહત્ત્વનું રહે છે. જો નીતીશ કુમાર એનડીએમાં પાછા ફરે છે, તો તે સ્થિતિમાં રાષ્ટ્રીય જનતા દળ વિધાનસભાની અંદર અને બહાર બંને રીતે વ્યૂહરચના બનાવી રહ્યું છે.
બિહારને લઈને રાષ્ટ્રીય રાજનીતિમાં એવી પણ ચર્ચા છે કે નીતીશ કુમારને પલટી મારવાના બદલામાં શું મળશે. ભાજપમાં તેમના માટે વડાપ્રધાન પદ અસંભવ છે. ભારત જોડાણમાં આવી શક્યતાઓ સર્જાઈ શકી હોત.
હાલમાં રાષ્ટ્રપતિ અને ઉપપ્રમુખનો કાર્યકાળ પૂરો થઈ રહ્યો છે, એવું કંઈ નથી. એવું પણ કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે જો નીતિશ કુમાર આરજેડી સાથે ગઠબંધન કરીને ચૂંટણી લડે છે તો તે તેમના માટે નુકસાનકારક સાબિત થશે.
दिलचस्प खबरों के लिए यहाँ क्लिक करे
यूट्यूब चैनल पर शॉर्ट्स देखने के लिए यहाँ क्लिक करे
पंजाब में और क्या चल रहा है – यहाँ से क्लिक कर के जाने
