Hormuz Tanker Attack: મધ્ય પૂર્વમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષની અસર હવે દરિયાઈ માર્ગો પર પણ જોવા મળી રહી છે. હોર્મુઝ જળમાર્ગમાં તેલ ટેન્કરોને નિશાન બનાવવાની વધુ એક ગંભીર ઘટના સામે આવી છે. ગુરુવારે પનામાના ધ્વજવાળા તેલ ટેન્કર MT લુઈસ 1 પર હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. હુમલાખોરો એક નાની હોડીમાં સવાર થઈને ટેન્કરની નજીક પહોંચ્યા હતા અને જહાજના બાહ્ય ભાગ પર બે લિમ્પેટ માઇન્સ ચોંટાડીને ત્યાંથી ફરાર થઈ ગયા હતા. થોડા સમય બાદ બંને વિસ્ફોટકોમાં ધડાકા થતાં જહાજના એન્જિન રૂમમાં આગ લાગી હતી.
આ ઘટનાને પગલે જહાજ પર સવાર ક્રૂ સભ્યોમાં અફરાતફરી મચી ગઈ હતી. વિસ્ફોટને કારણે જહાજનું એન્જિન પણ થોડા સમય માટે બંધ થઈ ગયું હતું. જોકે, જહાજના ક્રૂ સભ્યોએ સમયસર કામગીરી કરીને આગ પર કાબૂ મેળવી લીધો હતો અને જહાજને સુરક્ષિત કર્યું હતું. આ ટેન્કર પર કુલ 27 ભારતીય નાવિકો હાજર હતા. કેન્દ્રીય મંત્રી સર્બાનંદ સોનોવાલે માહિતી આપતાં જણાવ્યું હતું કે તમામ ભારતીય નાવિકો સુરક્ષિત છે અને કોઈને ઈજા થઈ નથી.
Hormuz Tanker Attack: પ્રથમ વખત લિમ્પેટ માઇન્સથી હુમલો
રોયટર્સના અહેવાલ મુજબ, ફેબ્રુઆરીમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે સંઘર્ષ શરૂ થયા બાદ હોર્મુઝ વિસ્તારમાં લિમ્પેટ માઇન્સનો ઉપયોગ કરીને હુમલો થયાની આ પ્રથમ ઘટના છે. લિમ્પેટ માઇન્સ ખાસ પ્રકારના ચુંબકીય વિસ્ફોટકો હોય છે, જેને જહાજના બાહ્ય ભાગ સાથે ચોંટાડી શકાય છે. હુમલાખોરો નાની હોડી મારફતે જહાજની નજીક પહોંચીને આવા વિસ્ફોટકો લગાવી શકે છે.
બ્રિટિશ મેરિટાઇમ એજન્સી UKMTOના જણાવ્યા અનુસાર, આ હુમલો ઓમાનના ખાસાબ શહેરથી આશરે 46 કિલોમીટર દૂર થયો હતો. જોકે, આ હુમલા પાછળ કયા દેશ કે સંગઠનનો હાથ છે તેની સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ નથી. હુમલાની તપાસ અને ઘટનાની વિગતો અંગે અનિશ્ચિતતા યથાવત્ છે.
Hormuz Tanker Attack: એક જ દિવસમાં બે તેલ ટેન્કરોને નિશાન બનાવાયાં
29 ઓક્ટોબરે હોર્મુઝની આસપાસ લાઇબેરિયાના ધ્વજવાળા તેલ ટેન્કર MT અરજાનાહ પર પણ હુમલો થયો હતો. આ જહાજમાં બે ભારતીય નાગરિકો સવાર હતા. કેન્દ્રીય મંત્રી સર્બાનંદ સોનોવાલે જણાવ્યું હતું કે બંને ભારતીય નાગરિકો સુરક્ષિત છે.
આમ, એક જ દિવસમાં બે અલગ-અલગ તેલ ટેન્કરો પર હુમલાની ઘટનાઓ સામે આવી હતી. બંને જહાજો પર કુલ 29 ભારતીય નાવિકો અને નાગરિકો હાજર હતા અને તમામ સુરક્ષિત હોવાની માહિતી આપવામાં આવી છે. આ ઘટનાઓને કારણે હોર્મુઝ વિસ્તારમાંથી પસાર થતાં વેપારી જહાજોની સુરક્ષાને લઈને ચિંતા વધી છે.
હોર્મુઝમાં 122 દરિયાઈ ઘટનાઓ નોંધાઈ
ઇન્ટરનેશનલ મેરીટાઇમ ઓર્ગેનાઇઝેશન (IMO)ના જણાવ્યા અનુસાર, 28 ફેબ્રુઆરીએ અમેરિકા-ઈરાન સંઘર્ષ શરૂ થયા બાદથી 30 ઓક્ટોબર સુધી પર્શિયન ખાડી, હોર્મુઝ જળમાર્ગ અને ઓમાનની ખાડીમાં વેપારી જહાજો સાથે સંકળાયેલી 122 પુષ્ટિ થયેલી દરિયાઈ ઘટનાઓ નોંધાઈ છે. આ ઘટનાઓમાં જહાજો પરના હુમલા અને તેમને થયેલા નુકસાનનો પણ સમાવેશ થાય છે.
આ આંકડા દર્શાવે છે કે છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં આ દરિયાઈ વિસ્તારમાં સુરક્ષાને લગતી પરિસ્થિતિ પડકારજનક બની છે. ખાસ કરીને તેલ અને અન્ય માલસામાનની હેરફેર કરતાં જહાજો માટે જોખમ વધ્યું છે.
વિશ્વના તેલ વેપાર માટે હોર્મુઝ શા માટે મહત્ત્વપૂર્ણ?
હોર્મુઝ જળમાર્ગ વિશ્વના સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ દરિયાઈ વેપાર માર્ગોમાંનો એક છે. પર્શિયન ખાડીમાંથી નીકળતું મોટા પ્રમાણમાં ક્રૂડ ઓઇલ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો આ માર્ગે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારો સુધી પહોંચે છે. આ કારણે અહીં થતી કોઈપણ સુરક્ષા ઘટના વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા અને દરિયાઈ વેપારને અસર કરી શકે છે.
હાલમાં બે તેલ ટેન્કરો પર થયેલા હુમલાએ આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ સુરક્ષા અંગે ફરી ચિંતા ઊભી કરી છે. જો આવી ઘટનાઓનો સિલસિલો ચાલુ રહે તો તેલના પરિવહન ખર્ચ, વીમા પ્રીમિયમ અને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન પર તેની અસર જોવા મળી શકે છે. જોકે, બંને હુમલાની જવાબદારી હજુ સુધી કોઈ પક્ષે સ્વીકારી નથી.
