Dhanteras 2025: ધનતેરસ પર યમરાજની પૂજા કેમ કરવામાં આવે છે?
ધનતેરસ (અથવા ધનત્રયોદશી) ના દિવસે માત્ર દેવી લક્ષ્મી અને ભગવાન ધન્વંતરીની પૂજા જ નહીં,
પણ યમરાજની પૂજા પણ ખાસ મહત્વ ધરાવે છે.
ચાલો જાણીએ કે આ દિવસે યમરાજની પૂજા કેમ કરવામાં આવે છે અને તેના પાછળની પૌરાણિક કથા શું છે.
Dhanteras 2025 યમ દીપદાન વિધિ (Yam Deep Daan Vidhi):
📅 સમય: ધનતેરસની રાતે, સૂર્યાસ્ત પછી
🏠 સ્થળ: ઘરના મુખ્ય દરવાજા બહાર, દક્ષિણ દિશામાં
🪔 વિધિ:
1️⃣ એક માટીનો દીવો લો
2️⃣ તેમાં તિલનું તેલ અને રૂઈની બતી મૂકો
3️⃣ દીવો પ્રગટાવી “યમરાજ” ના નામે અર્પણ કરો
4️⃣ પ્રાર્થના કરો:
“મૃત્યુના ભયથી રક્ષા કરો, હે યમદેવ, પ્રસન્ન રહો”
આધ્યાત્મિક અર્થ (Spiritual Meaning):
- દીવો જીવનની પ્રકાશ જ્યોતિનું પ્રતીક છે.
- દક્ષિણ દિશા યમરાજની દિશા માનવામાં આવે છે.
- આ દીપક માત્ર અકાળ મૃત્યુથી રક્ષા જ નથી કરતો, પરંતુ ઘરમાં દીર્ઘ આયુષ્ય, આરોગ્ય અને શાંતિનો આશીર્વાદ લાવે છે.
🕉️ સંક્ષેપમાં:
| કારણ | મહત્વ |
|---|---|
| રાજા હેમની કથા | મૃત્યુથી રક્ષણનું પ્રતીક |
| દીપદાન પ્રથા | યમરાજને પ્રસન્ન કરવા માટે |
| આધ્યાત્મિક અર્થ | દીર્ઘ આયુષ્ય, આરોગ્ય અને શાંતિની કામના |
| દિશા | દક્ષિણ દિશા – યમરાજની દિશા |
| સમય | ધનતેરસની રાતે સૂર્યાસ્ત પછી |
યમરાજની પૂજા શા માટે?
ધનતેરસ પર યમરાજની પૂજાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ મૃત્યુના ભયને દૂર કરવો અને આયુષ્યમાં વૃદ્ધિ લાવવી છે.
આ દિવસે પ્રગટાવેલો એક દીવો માત્ર યમરાજને પ્રસન્ન જ નથી કરતો, પરંતુ આખા ઘરને રોગ-ભય-દુઃખથી મુક્ત અને સમૃદ્ધ બનાવી દે છે.
તેથી દર વર્ષે ધનતેરસની રાતે એક “યમ દીપ” જરૂર પ્રગટાવવો જોઈએ —
આ માત્ર પરંપરા નથી, પણ જીવન પ્રત્યે આભાર અને પ્રકાશનું પ્રતીક છે.
પૌરાણિક કથા: રાજા હેમ અને તેમના પુત્રની વાર્તા
પ્રાચીન સમયમાં રાજા હેમ નામના રાજા હતા
જ્યોતિષોએ આગાહી કરી કે તેમના પુત્રનું મૃત્યુ લગ્નના ચોથા દિવસે સર્પદંશથી થશે —
અને તે દિવસ હતો કાર્તિક કૃષ્ણ ત્રયોદશી, એટલે કે ધનતેરસનો દિવસ
જ્યારે તે દિવસ આવ્યો, ત્યારે રાજકુમારની પત્ની અત્યંત બુદ્ધિશાળી અને ધાર્મિક સ્ત્રી હતી
તેણે પોતાના પતિનું મૃત્યુ ટાળવા માટે એક ઉપાય કર્યો —
1️⃣ તેણે ખંડના દરવાજા પર અનેક દીપક પ્રગટાવ્યા, જેથી ચારે તરફ પ્રકાશ રહે
2️⃣ તેણે ઘણું સોનું, ચાંદી અને આભૂષણો રાખ્યાં, જેથી તેજ અને ચમક ફેલાય.
3️⃣ તે આખી રાત વાર્તા અને ભજન ગાતી રહી, જેથી તેના પતિને ઊંઘ ન આવે.
જ્યારે યમરાજ સર્પના રૂપમાં ત્યાં આવ્યા,
ત્યારે દીપકના તેજ અને આભૂષણોની ચમકથી તેમની આંખો ચકાચૌંધ થઈ ગઈ.
તે અંદર જઈ શક્યા નહીં અને દીવડાઓની જ્યોતિમાં વિલીન થઈ ગયા.
આ રીતે રાજકુમારનું મૃત્યુ ટળી ગયું.
તે દિવસથી જ લોકો યમરાજને પ્રસન્ન કરવા અને દીર્ઘ આયુષ્યની કામના માટે
દર વર્ષે ધનતેરસની રાત્રે “યમ દીપદાન” કરતા આવ્યા છે.
ધનતેરસ પર યમરાજની પૂજા —
👉 મૃત્યુના ભયને દૂર કરે છે,
👉 જીવનમાં આરોગ્ય અને દીર્ઘ આયુષ્ય આપે છે,
👉 અને ઘરમાં શાંતિ તથા સમૃદ્ધિ લાવે છે.
તેથી આ ધનતેરસે, દક્ષિણ દિશામાં એક દીવો જરૂર પ્રગટાવો —
એ જ “યમદીપ” તમારા જીવનમાં પ્રકાશ અને સુરક્ષા લાવશે.
Table of Contents
હિન્દી ન્યુઝ જોવા માટે VR LIVE પર ક્લીક કરો
Dharmik “પરંપરાની સુગંધ રાંધણ છઠ્ઠ અને શીતળા સાતમનું અવિનાશી આધ્યાત્મિક મહત્વ”
