Power Shift in Israel: ઇઝરાયેલના રાજકારણમાં મોટો ફેરફાર જોવા મળી રહ્યો છે. લાંબા સમયથી દેશના વડાપ્રધાન તરીકે સત્તામાં રહેલા બેન્જામિન નેતન્યાહૂને મોટો રાજકીય ઝટકો લાગ્યો છે. ઇઝરાયેલના રાષ્ટ્રપતિ આઇઝેક હર્ઝોગે પૂર્વ આર્મી ચીફ અને યાશર પાર્ટીના નેતા ગાદી આઇઝેનકોટને નવી સરકાર રચવા માટે પ્રથમ તક આપવાનો નિર્ણય કર્યો છે. 27 ઓક્ટોબરે યોજાયેલી સંસદીય ચૂંટણી બાદ કોઈપણ રાજકીય ગઠબંધનને સ્પષ્ટ બહુમતી મળી નહોતી. ત્યારબાદ રાષ્ટ્રપતિએ વિવિધ રાજકીય પક્ષોના પ્રતિનિધિઓ સાથે ચર્ચા કરી હતી. આ ચર્ચા દરમિયાન 67 સાંસદોએ ગાદી આઇઝેનકોટના નામને સમર્થન આપ્યું હતું, જ્યારે વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂને 46 સાંસદોનું સમર્થન મળ્યું હતું. આ રાજકીય સમીકરણને ધ્યાનમાં રાખીને રાષ્ટ્રપતિએ આઇઝેનકોટને સરકાર રચવાની તક આપવાનો નિર્ણય કર્યો છે. જોકે, આનો અર્થ એ નથી કે નેતન્યાહૂએ તાત્કાલિક વડાપ્રધાન પદ ગુમાવ્યું છે. નવી સરકારની રચના અને સંસદમાં વિશ્વાસનો મત મેળવવો હજુ બાકી છે.
Power Shift in Israel: સરકાર રચવા માટે 61 સાંસદોનું સમર્થન જરૂરી
ઇઝરાયેલની સંસદને નેસેટ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેમાં કુલ 120 સભ્યો હોય છે. સરકાર રચવા માટે સામાન્ય રીતે ઓછામાં ઓછા 61 સાંસદોનું સમર્થન જરૂરી બને છે. આઇઝેનકોટને રાષ્ટ્રપતિ સમક્ષ થયેલી ચર્ચામાં 67 સાંસદોનું સમર્થન મળ્યું છે, પરંતુ આ સમર્થનને સીધું સરકારની બહુમતી માની શકાય નહીં. કારણ કે સરકાર રચવા માટે વિવિધ પક્ષો વચ્ચે મંત્રાલયોની વહેંચણી, નીતિઓ અને અન્ય રાજકીય મુદ્દાઓ પર સહમતી બનાવવી પડશે. આઇઝેનકોટને શરૂઆતમાં 28 દિવસનો સમય આપવામાં આવશે. જરૂરિયાત મુજબ રાષ્ટ્રપતિ વધુ 14 દિવસનું વિસ્તરણ આપી શકે છે. આમ, સરકાર રચવા માટે તેમની પાસે મહત્તમ 42 દિવસનો સમય હોઈ શકે છે. જો તેઓ બહુમતી મેળવવામાં નિષ્ફળ જાય તો અન્ય રાજકીય નેતાને તક મળી શકે છે.
Power Shift in Israel: છ રાજકીય જૂથોએ આઇઝેનકોટને આપ્યું સમર્થન
આઇઝેનકોટને સમર્થન આપનારા રાજકીય જૂથોમાં યહૂદી અને અરબ બંને પક્ષો સામેલ છે. તેમના સમર્થનમાં ચાર યહૂદી પક્ષોના 48 સાંસદો અને બે અરબ પક્ષોના કુલ 19 સાંસદોનો સમાવેશ થાય છે. આ બંને જૂથોનું સંયુક્ત સમર્થન 67 સાંસદો સુધી પહોંચે છે. જોકે, આ ગઠબંધન સામે સૌથી મોટો પડકાર આંતરિક મતભેદોનો છે. યહૂદી પક્ષોમાંથી કેટલાક પક્ષો અરબ રાજકીય પક્ષોને સાથે રાખીને સરકાર બનાવવાના વિરોધમાં છે. બીજી તરફ, અરબ પક્ષોનું મુખ્ય રાજકીય લક્ષ્ય નેતન્યાહૂને સત્તાથી દૂર રાખવાનું છે. આઇઝેનકોટ પણ ચૂંટણી પ્રચાર દરમિયાન અરબ પક્ષોને સરકારમાં સામેલ કરવા અંગે અનિચ્છા દર્શાવી ચૂક્યા છે. આવી સ્થિતિમાં આઇઝેનકોટ માટે સમર્થન આપનારા તમામ પક્ષોને એક મંચ પર લાવવા મુશ્કેલ બની શકે છે.
Power Shift in Israel: અરબ પક્ષોની ભૂમિકા બની શકે છે નિર્ણાયક
આ ચૂંટણીમાં ઇઝરાયેલના અરબ નાગરિકોનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા રાજકીય પક્ષોએ નોંધપાત્ર સફળતા મેળવી છે. બંને અરબ રાજકીય જૂથોને મળીને કુલ 19 બેઠકો મળી છે, જે આ ચૂંટણીમાં રેકોર્ડ સંખ્યા છે. તેમાં મન્સૂર અબ્બાસના નેતૃત્વવાળી રાઅમ પાર્ટી અને જોઇન્ટ લિસ્ટનો સમાવેશ થાય છે. આ પક્ષો અરબ નાગરિકોના સમાન અધિકારો, શિક્ષણ, રોજગાર, સામાજિક ન્યાય અને પેલેસ્ટાઇન સંબંધિત મુદ્દાઓ ઉઠાવતા રહ્યા છે. રાઅમ પાર્ટીએ અગાઉ પણ ઇઝરાયેલની સરકાર રચવામાં મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી. હવે આઇઝેનકોટને મળેલા સમર્થનમાં પણ અરબ પક્ષોની ભૂમિકા નિર્ણાયક બની છે. જોકે, અરબ પક્ષોનું સમર્થન મળવા છતાં તેમને સરકારમાં સામેલ કરવા અંગે રાજકીય મતભેદો યથાવત્ છે.
Power Shift in Israel: ચૂંટણીમાં નેતન્યાહૂની પાર્ટી સૌથી મોટી બની, છતાં બહુમતીથી દૂર
27 ઓક્ટોબરે યોજાયેલી ચૂંટણીમાં બેન્જામિન નેતન્યાહૂની લિકુડ પાર્ટી 27 બેઠકો મેળવીને સૌથી મોટી પાર્ટી બની હતી. તેમ છતાં તેમના નેતૃત્વવાળા જમણેરી અને ધાર્મિક પક્ષોના ગઠબંધનને કુલ 53 બેઠકો જ મળી હતી. બીજી તરફ, ગાદી આઇઝેનકોટના નેતૃત્વવાળા ચાર પક્ષોના જૂથને 48 બેઠકો મળી હતી. અરબ પક્ષોએ મેળવેલી 19 બેઠકોના કારણે ચૂંટણી બાદનું રાજકીય સમીકરણ વધુ જટિલ બન્યું છે. ખાસ વાત એ છે કે નેતન્યાહૂના જૂના સહયોગી પક્ષ યુનાઇટેડ તોરાહ જ્યુડિઝમે આ વખતે કોઈ નેતાને સરકાર રચવા માટે સમર્થન આપવાની ભલામણ કરી નહોતી. આ નિર્ણયથી નેતન્યાહૂની રાજકીય સ્થિતિ વધુ નબળી બની છે.
Power Shift in Israel: હવે આઇઝેનકોટ સામે સૌથી મોટો પડકાર
ગાદી આઇઝેનકોટ માટે હવે સરકાર બનાવવી સૌથી મોટો પડકાર બનશે. એક તરફ તેમને અરબ પક્ષોનું સમર્થન જાળવવાનું છે, તો બીજી તરફ પોતાના યહૂદી સાથી પક્ષોની શરતો અને વાંધાઓનો ઉકેલ લાવવાનો છે. સરકારમાં કોને કયું મંત્રાલય મળશે, સુરક્ષા નીતિ કેવી રહેશે, લશ્કરી ભરતી અને ધાર્મિક પક્ષોની માગણીઓ અંગે શું નિર્ણય લેવાશે તેવા અનેક મુદ્દાઓ પર સહમતી જરૂરી બનશે. ઇઝરાયેલ હાલમાં સુરક્ષા, પ્રાદેશિક સંઘર્ષો અને આંતરિક રાજકીય વિવાદો જેવા અનેક પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં નવી સરકાર કેટલી સ્થિર રહેશે તે પણ મહત્ત્વનો પ્રશ્ન છે. જો આઇઝેનકોટ સંસદમાં બહુમતી સાબિત કરવામાં સફળ રહેશે તો ઇઝરાયેલના રાજકારણમાં મોટો પરિવર્તન આવી શકે છે અને નેતન્યાહૂના લાંબા શાસનનો અંત આવી શકે છે. જોકે, અંતિમ નિર્ણય સંસદમાં બહુમતી અને વિશ્વાસના મત બાદ જ સ્પષ્ટ થશે.
વધુ સમાચાર વાંચવા માટે અંહી ક્લિક કરો
ગુજરાતમાં બદલાઈ રહ્યું છે હવામાનનું મિજાજ, વહેલી સવારે ઠંડીનો અહેસાસ
