World Food Waste Report: સંયુક્ત રાષ્ટ્ર પર્યાવરણ કાર્યક્રમ (UNEP) દ્વારા જાહેર કરાયેલા ફૂડ વેસ્ટ રિપોર્ટ 2024 મુજબ, દુનિયામાં દર વર્ષે 1 ટ્રિલિયન ડોલરથી વધુ કિંમતનો ખોરાક બગાડ થઈ જાય છે. સૌથી ચોંકાવનારી વાત એ છે કે, 78 કરોડથી વધુ લોકો ભૂખ્યા સૂઈ જાય છે, પરંતુ બીજી તરફ ખોરાકનો બગાડ સતત વધી રહ્યો છે. આ જ રિપોર્ટ મુજબ ભારત ખોરાકનો સૌથી વધુ વ્યય કરનારા દેશોમાં બીજા ક્રમે છે.
World Food Waste Report: પર્યાવરણને સૌથી વધુ અસર — ખોરાક બગાડથી મિથેન ઉત્સર્જન
બગાડેલા ખોરાકને લેન્ડફિલમાં નાંખવાથી તેને કોહવાતાં મિથેન ગેસ ઉત્પન્ન થાય છે, જે કાર્બન ડાયોક્સાઈડ કરતાં પણ 28 ગણું વધારે જોખમી ગ્રીનહાઉસ ગેસ છે.
ખોરાકનો બગાડ વૈશ્વિક ગ્રીનહાઉસ ગેસનું 8–10% જેટલું ઉત્સર્જન કરે છે, જે ગ્લોબલ વોર્મિંગમાં સીધી અસર કરે છે.
World Food Waste Report: 2022 નો વૈશ્વિક ખોરાક બગાડ: 1.05 અબજ ટન
આ બગાડ ક્યાં થાય છે?
- ઘરેલુ રસોડું – 79 કિલો પ્રતિ વ્યક્તિ
- રેસ્ટોરન્ટ-હોટલ
- રિટેલ સ્ટોર્સ
ખાધ્ય બગાડ કોઈ દેશની સમૃદ્ધિ પર આધારિત હોય એવું નથી — ગરીબ અને ધનિક દેશોમાં એ લગભગ સમાન છે.
ભારત વિશ્વમાં બીજા ક્રમે કેમ?
ટોચના બગાડ કરનારા દેશો (2024)
| ક્રમ | દેશ | વાર્ષિક બગાડ | પ્રતિ વ્યક્તિ બગાડ |
| 1 | ચીન | 108.6 મિલિયન ટન | 76 કિ. |
| 2 | ભારત | 78.1 મિલિયન ટન | 55 કિ. |
| 3 | અમેરિકા | 24.7 મિલિયન ટન | 73 કિ. |
| 4 | બ્રાઝિલ | 20.2 મિલિયન ટન | 94 કિ. |
| 10 | ઘાના | 2.8 મિલિયન ટન | 84 કિ. |
ભારતમાં વસ્તી વિશાળ હોવાથી કુલ બગાડ વધારે છે, ભલે પ્રતિ વ્યક્તિ બગાડ અમેરિકા, બ્રાઝિલ કરતા ઓછો હોય.
World Food Waste Report: ખોરાકના બગાડને અટકાવવાના 13 મુખ્ય ઉપાય
1. વધેલો ખોરાક જરૂરિયાતમંદોએ પહોંચાડવો
શહેરોમાં લાખો લોકો રોજ ભૂખે છે. હોટલ, મેરેજ હોલ અને વધેલા ભોજનવાળા પ્રસંગોમાંનો ખોરાક એમને પહોંચાડી શકાય.
2. ટેક્નોલોજીના માધ્યમથી ફૂડ શેરિંગ એપ્લિકેશન
એક એપ → વધેલો ભોજન → સ્વયંસેવકો → જરૂરિયાતમંદો
આ રીતે ઝડપી વિતરણ શક્ય.
3. ટકાઉ ખાદ્ય વ્યવસ્થાપન
લાંબો સમય ટકે તેવા ઉત્પાદનો, યોગ્ય સંગ્રહ અને કોલ્ડ ચેઇનથી બગાડ ઘટે.
4. ફૂડ રિસાયકલિંગ
બગડેલ ખોરાકથી
→ નવી વાનગીઓ
→ પશુઓનો ખોરાક
→ ઓર્ગેનિક ખાતર બનાવી શકાય.
5. હોટેલો-રેસ્ટોરન્ટમાં જાગૃતિ
કેટલો ખોરાક બગાડ થાય છે?
આર્થિક નુકસાન કેટલું થાય?
આ સમજાવવામાં આવે તો બગાડ ઘટે.
6. શાળાઓમાં જાગૃતિ
બાળકોને ‘ફૂડ વેસ્ટ’ વિષે શીખવવાથી લાંબા ગાળે મોટો પ્રભાવ પડે.
7. ખેતી પદ્ધતિઓ સુધારવી
કોલ્ડ સ્ટોરેજ, ઝડપી વેચાણ, અને સીધી ડિલિવરી સિસ્ટમથી ખેતપેદાશનો બગાડ ઓછો થાય.
8. પશુઓને ખવડાવવા માટે અવશેષો
ઘણા દેશોમાં આ રીત કારગર છે.
9. વ્યક્તિગત આદતોમાં ફેરફાર
ઘરેલુ બગાડ વૈશ્વિક કુલ બગાડના 37% માટે જવાબદાર છે.
10. Mood-Based રસોઈ બંધ — Expiry-Based રસોઈ શરૂ
જે વસ્તુની એક્સપાઈરી નજીક હોય તેનો પહેલો ઉપયોગ કરવો.
11. રેફ્રિજરેટર ગોઠવણ નિયમ
Expiry નજીકની ચીજો આગળ રાખવી.
12. ટકાઉ આહાર અપનાવવો
ફળ, શાકભાજી, કઠોળ— ઓછું કાર્બન ફૂટપ્રિન્ટ.
13. બિનજરૂરી ખરીદી ટાળવી
જેટલું જોઈએ એટલું જ ખરીદવું.
વધુ સમાચાર જોવા માટે અહી ક્લિક કરો :
