ISRO એ આજે એટલે કે 23મી જૂને સતત ત્રીજી વખત રિયુઝેબલ લૉન્ચ વ્હીકલ (RLV) લેન્ડિંગ પ્રયોગ (LEX)માં સફળતા હાંસલ કરી છે. પુષ્પક એ તીવ્ર પવન વચ્ચે અદ્યતન સ્વાયત્ત ક્ષમતાઓનો ઉપયોગ કરીને ચોક્કસ લેન્ડિંગ કર્યું.
આરએલવી (RLV) પ્રોજેક્ટ ઇસરોનો એક મહત્વપૂર્ણ કાર્યક્રમ છે, જે અવકાશમાં માનવ હાજરીની ભારતની મહત્વાકાંક્ષાઓને પરિપૂર્ણ કરવા માટે જરૂરી ટેકનોલોજી પ્રદાન કરે છે. ISROને પુનઃઉપયોગ કરી શકાય તેવા પ્રક્ષેપણ વાહન દ્વારા અવકાશમાં ઓછા ખર્ચે પ્રવેશ મળશે, એટલે કે અવકાશમાં મુસાફરી કરવી સસ્તી થશે. આ સેટેલાઇટથી પ્રોજેક્ટને લોન્ચ કરવાનું સસ્તું પડશે કારણ કે તેનો ફરીથી ઉપયોગ કરી શકાશે.
ISRO: કર્ણાટકના ચિત્રદુર્ગમાંથી લેન્ડિંગ
લેન્ડિંગ પ્રયોગનું ત્રીજું અને અંતિમ પરીક્ષણ કર્ણાટકના ચિત્રદુર્ગમાં સવારે 07:10 વાગ્યે હાથ ધરવામાં આવ્યું છે. પ્રથમ લેન્ડિંગ પ્રયોગ 2 એપ્રિલ 2023ના રોજ અને બીજો 22 માર્ચ 2024ના રોજ કરવામાં આવ્યો હતો. RLV LEX-01 અને RLV LEX-02 મિશનની સફળતા બાદ, RLV (Reusable Launch Vehicle)-LEX-(Landing Experiment)-03 એ વધુ પડકારજનક પરિસ્થિતિઓમાં સ્વાયત્ત લેન્ડિંગ ક્ષમતાનું પ્રદર્શન કર્યું.
ઈન્ડિયન સ્પેસ રિસર્ચ ઓર્ગેનાઈઝેશન (ISRO) એ સતત ત્રીજી વખત તેના પુનઃઉપયોગ કરી શકાય તેવા લોન્ચ વ્હીકલ-LEX-03 (Reusable Launch Vehicle-LEX-03) ‘પુષ્પક’નું સફળતાપૂર્વક લેન્ડિંગ કરીને મોટી સફળતા હાંસલ કરી છે. પુનઃઉપયોગ કરી શકાય તેવા પ્રક્ષેપણ વાહનને લેન્ડિંગ કરવામાં સફળતા પ્રાપ્ત કર્યા પછી, હવે ISRO માટે ‘પુષ્પક’ ની ઓર્બિટલ રી-એન્ટ્રી ટેસ્ટ લેવાનો માર્ગ સાફ થઈ ગયો છે. ISROએ રવિવારે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે ‘પુષ્પક’ એ પડકારજનક પરિસ્થિતિઓમાં અદ્યતન સ્વાયત્ત ક્ષમતાઓનું પ્રદર્શન કરીને ચોક્કસ લેન્ડિંગ કર્યું છે.
ભારે પવન વચ્ચે 4.5 કિમીની ઊંચાઈથી પુષ્પક છોડાયું, રનવે પર ઓટોમેટિક લેન્ડિંગ
આરએલવી પ્રોજેક્ટ ઇસરોનો એક મહત્વપૂર્ણ કાર્યક્રમ છે, જે અવકાશમાં માનવ હાજરીની ભારતની મહત્વાકાંક્ષાઓને પરિપૂર્ણ કરવા માટે જરૂરી ટેકનોલોજી પ્રદાન કરે છે. ISROને પુનઃઉપયોગ કરી શકાય તેવા પ્રક્ષેપણ વાહન દ્વારા અવકાશમાં ઓછા ખર્ચે પ્રવેશ મળશે, એટલે કે અવકાશમાં મુસાફરી કરવી સસ્તી થશે. આ સેટેલાઇટથી પ્રોજેક્ટને લોન્ચ કરવાનું સસ્તું પડશે કારણ કે તેનો ફરીથી ઉપયોગ કરી શકાશે.
પુષ્પકને ચિનૂક હેલિકોપ્ટરથી 4.5 કિમીની ઊંચાઈએથી લેન્ડિંગ
આ પરીક્ષણ બેંગલુરુથી લગભગ 220 કિમી દૂર ચિત્રદુર્ગ જિલ્લાના ચલ્લાકેરે ખાતે એરોનોટિકલ ટેસ્ટ રેન્જ (ATR – Aeronautical Test Range) ખાતે કરવામાં આવ્યું હતું. ભારતીય વાયુસેનાના ચિનૂક હેલિકોપ્ટર દ્વારા પુષ્પકને 4.5 કિમીની ઉંચાઈ પર લઈ જવામાં આવ્યો હતો અને રનવે પર સ્વાયત્ત લેન્ડિંગ માટે છોડવામાં આવ્યો હતો. બીજા પ્રયોગ દરમિયાન, પુષ્પકને 150 મીટરની ક્રોસ રેન્જમાંથી છોડવામાં આવ્યો હતો. આ વખતે ક્રોસ રેન્જ વધારીને 500 મીટર કરવામાં આવી હતી. જ્યારે પુષ્પકને હેલિકોપ્ટરમાંથી છોડવામાં આવ્યો ત્યારે તેની લેન્ડિંગ વેલોસીટી 320 કિમી પ્રતિ કલાકથી વધુ હતી. બ્રેક પેરાશૂટની મદદથી ટચડાઉન માટે તેનો વેગ ઘટાડીને 100 કિમી પ્રતિ કલાક કરવામાં આવ્યો હતો.
પુષ્પકને ભારતીય વાયુસેનાના ચિનૂક હેલિકોપ્ટર દ્વારા ચિત્રદુર્ગમાં એરોનોટિકલ ટેસ્ટ રેન્જમાં 4.5 કિમીની ઉંચાઈ પર લઈ જવામાં આવ્યું હતું અને રનવે પર સ્વાયત્ત લેન્ડિંગ માટે છોડવામાં આવ્યું હતું. LEX-2 પ્રયોગ દરમિયાન, પુષ્પકને 150 મીટરની ક્રોસ રેન્જમાંથી છોડવામાં આવ્યું હતું, જે આ વખતે વધારીને 500 મીટર કરવામાં આવ્યું હતું. આ ઉપરાંત પવન પણ જોરદાર હતો.
પુષ્પકે ક્રોસ રેન્જ કરેક્શન દાવપેચ ચલાવીને ચોકસાઇ સાથે આડું ઉતરાણ કર્યું. જ્યારે પુષ્પકને હેલિકોપ્ટરમાંથી છોડવામાં આવ્યો ત્યારે તેની લેન્ડિંગ વેલોસીટી 320 કિમી પ્રતિ કલાકથી વધુ થઈ ગઈ હતી. આ વેગ કોમર્શિયલ એરક્રાફ્ટની 260 kmph અને ફાઈટર એરક્રાફ્ટની 280 kmph કરતાં વધુ છે. ટચડાઉન પછી તેની વેગ ઘટીને 100 કિમી પ્રતિ કલાક થઈ ગઈ હતી.
પુષ્પકમાં બ્રેક પેરાશૂટની મદદથી વેગ ઘટાડવામાં આવ્યો હતો. આ પછી લેન્ડિંગ ગિયર બ્રેક લગાવવામાં આવી અને વાહનને રનવે પર રોકી દેવામાં આવ્યું. પુષ્પક રનવે પર પોતાને સ્થિર રાખવા માટે રડર અને નોઝ વ્હીલ સ્ટીયરિંગ સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરે છે.
લેટેસ્ટ સમાચાર માટે અહી કલિક કરો
યુ-ટ્યુબ ચેનલમાં શોર્ટ્સ જોવા અહીં કલિક કરો
ગુજરાતના મહત્વના સમાચાર માટે અહીં ક્લિક કરો
રોમાંચક સમાચાર માટે અહીં ક્લિક કરો
