QR Code on Medicine : ગુજરાત સહિત દેશભરમાં નકલી દવાઓના વધતા કિસ્સાઓ વચ્ચે કેન્દ્ર સરકારે મોટી રાહત આપતી એક નવી સુવિધા શરૂ કરી છે. હવે દવા અસલી છે કે નકલી તે જાણી લેવા માટે ગ્રાહકો માત્ર QR કોડ સ્કેન કરીને તરત ચકાસી શકશે. આ નવી વ્યવસ્થા કેન્દ્ર સરકારના આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ વિભાગ હેઠળ કાર્યરત ઇન્ડિયન ફાર્માકોપિયા કમિશન (IPC) દ્વારા અમલમાં મૂકવામાં આવી છે.
QR Code on Medicine : ઉત્તર ભારતથી આવતી બોગસ દવાઓ પર અંકુશ
ઉત્તર ભારતની કેટલીક બોગસ કંપનીઓમાં બનતી અને ગુજરાતના બજારમાં ઘૂસાડી દેવાતી નકલી દવાઓને અટકાવવા માટે આ પગલું મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યું છે. દવાના સ્ટ્રીપ અથવા પેકેટ પર લગાવવામાં આવેલા QR કોડને સ્કેન કરીને દવા કઈ કંપનીની છે, તે અસલી છે કે નકલી — તેની સંપૂર્ણ માહિતી મેળવી શકાશે.
QR Code on Medicine : ટોલફ્રી નંબર પર મોબાઈલ રજિસ્ટ્રેશન ફરજિયાત
આ સુવિધાનો લાભ લેવા માટે ગ્રાહકોએ પહેલા ટોલફ્રી નંબર 1800 180 3024 પર પોતાનો મોબાઈલ નંબર રજિસ્ટર કરાવવો પડશે. ત્યારબાદ દવા પરનો QR કોડ સ્કેન કરતા જ દવાની સાચાઈ અંગેની માહિતી મોબાઈલ પર મળી જશે. જો સ્કેનિંગ દરમિયાન દવા શંકાસ્પદ જણાય, તો આ જ ટોલફ્રી નંબર પર ફરિયાદ પણ નોંધાવી શકાશે.
QR Code on Medicine : અત્યાર સુધી 262 દવાઓ QR સિસ્ટમ હેઠળ
હાલ સુધીમાં 262 દવાઓને QR કોડ સ્કેનિંગ સિસ્ટમ હેઠળ આવરી લેવામાં આવી છે. ફેડરેશન ઓફ ગુજરાત સ્ટેટ કેમિસ્ટ એન્ડ ડ્રગિસ્ટના પ્રમુખ જશુભાઈ પટેલના જણાવ્યા મુજબ, આ દવાઓ હજારો કંપનીઓ અલગ-અલગ નામે બનાવતી હોવાથી, હજારો બ્રાન્ડ્સ આપમેળે આ સિસ્ટમ હેઠળ આવરી લેવાયા છે.
તમામ દવાઓ માટે QR કોડ ફરજિયાત કરવાની માંગ
જો કે હજી પણ બજારમાં વેચાતી તમામ દવાઓ QR કોડ હેઠળ આવરી લેવામાં આવી નથી. તેથી સો ટકા દવાઓ પર QR કોડ ફરજિયાત કરવામાં આવે તેવી માંગ ઉઠી છે. દવાના પેકેટ પર QR કોડ છાપવો અનિવાર્ય બનાવવામાં આવે તેવી રજૂઆત સરકાર સમક્ષ કરવામાં આવી છે.
કેમિસ્ટ દુકાનોમાં જાહેર QR કોડ લગાવવાની સૂચના
દવાનું વેચાણ કરતી દરેક કેમિસ્ટ દુકાન અને હોલસેલ ફાર્મસીના કાઉન્ટર પર લોકોની નજર પડે તે રીતે QR કોડ લગાવવા જણાવાયું છે. આ QR કોડ સ્કેન કરીને ગ્રાહકો એડવર્સ ડ્રગ રિએક્શન (ADR) અંગેની માહિતી પણ આપી શકશે.
નિકાસ માટે ફરજિયાત, સ્થાનિક બજારમાં નહીં
હાલમાં ભારતમાંથી નિકાસ થતી દવાઓ પર બારકોડ અથવા QR કોડ ફરજિયાત છે, પરંતુ સ્થાનિક બજારમાં વેચાતી દવાઓ માટે એવી કોઈ ફરજ નથી. આ કારણે હજુ સુધી બહુ ઓછી કંપનીઓ QR કોડ સિસ્ટમ સાથે જોડાઈ છે.
રાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ માગ ઉઠી
ફેડરેશન ઓફ ગુજરાત સ્ટેટ કેમિસ્ટ એન્ડ ડ્રગિસ્ટ એસોસિયેશનોની રાષ્ટ્રીય બોડીએ પણ કેન્દ્ર સરકારને પત્ર લખીને દેશમાં વેચાતી દરેક દવા QR કોડ સિસ્ટમ હેઠળ આવરી લેવામાં આવે તેવી સ્પષ્ટ માંગ કરી છે.
👉 નવી વ્યવસ્થાથી નકલી દવાઓ સામે કડક નિયંત્રણ આવશે અને સામાન્ય જનતાની આરોગ્ય સુરક્ષા વધુ મજબૂત બનશે.
