Gone Girl: સરકારી પ્રયાસો છતાં, માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક શિક્ષણમાં છોકરીઓની નોંધણી છોકરાઓ કરતાં ઓછી છે; છેલ્લા બે વર્ષમાં છોકરાઓની સરખામણીમાં છોકરીઓનો ડ્રોપઆઉટ દર પણ વધ્યો છે; ગુજરાતમાં એકંદરે ડ્રોપઆઉટ રેટ 10% થી વધુ વધ્યો છે.
માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક શિક્ષણને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે, ગુજરાત સરકારે તાજેતરમાં કન્યા વિદ્યાર્થીઓ માટે બે નાણાકીય સહાય યોજનાઓ શરૂ કરી છે. જોકે, અધિકૃત ડેટા દર્શાવે છે કે છોકરાઓની સરખામણીએ ઉચ્ચ માધ્યમિક શિક્ષણમાં છોકરીઓની નોંધણી ધીમે ધીમે ઘટી રહી છે.
‘નમો લક્ષ્મી યોજના’, રૂ. 1,650 કરોડના બજેટ સાથે, ધોરણ 9 થી 12 માં અભ્યાસ કરતી છોકરીઓને ચાર વર્ષમાં રૂ. 50,000 પ્રદાન કરે છે. દરમિયાન, ‘નમો સરસ્વતી વિજ્ઞાન સાધના યોજના’ ધોરણ 11 અને 12માં વિજ્ઞાન પ્રવાહ પસંદ કરતી છોકરીઓ અને છોકરાઓ બંનેને રૂ. 25,000 પ્રદાન કરે છે.
આ મુદ્દા પર બોલતા, અમદાવાદ શહેરના DEO એ જણાવ્યું હતું કે, “અમે બંને જાતિઓ માટે ડ્રોપઆઉટ રેટ ઘટાડવા માટે કામ કરી રહ્યા છીએ અને ખાતરી કરીશું કે છોકરીઓની નોંધણીમાં અસમાનતા ઓછી થાય.”
નોંધણી અને કામગીરીની અસમાનતાઓ આ પહેલો હોવા છતાં, 2022-23 શૈક્ષણિક વર્ષમાં માત્ર 3,57,072 મહિલા વિદ્યાર્થીઓએ ધોરણ 10માં નોંધણી કરી હતી, જ્યારે 4,30,972 પુરૂષ વિદ્યાર્થીઓએ નોંધણી કરી હતી, જે છોકરીઓ માટે 45.31% નોંધણી દર દર્શાવે છે, જે 50% લક્ષ્યાંકથી નીચે છે.
તેમ છતાં, છોકરીઓએ SSC બોર્ડની પરીક્ષામાં 70.62% ના પાસ દર સાથે ઉત્કૃષ્ટ દેખાવ કર્યો, જ્યારે છોકરાઓની ટકાવારી 59.58% રહી. તેવી જ રીતે, ધોરણ 12 માં, 3,36,696 છોકરાઓની સરખામણીમાં 2,82,870 છોકરીઓએ પ્રવેશ મેળવ્યો, જે છોકરીઓ માટે 45.65% નોંધણી દર દર્શાવે છે.
આમ છતાં, છોકરાઓ માટે 67.03%ની સરખામણીમાં 80.39% ના પાસ દર સાથે, છોકરીઓ સામાન્ય પ્રવાહમાં છોકરાઓ કરતાં આગળ રહી. છોકરીઓએ પણ વિજ્ઞાન પ્રવાહમાં 64.66% ગુણ મેળવ્યા છે, જે છોકરાઓના 66.32%ની નજીક છે.
અમદાવાદ રાજ્યવ્યાપી વલણોને પ્રતિબિંબિત કરે છે અમદાવાદ જિલ્લો આ રાજ્યવ્યાપી વલણોને પ્રતિબિંબિત કરે છે, જેમાં ધોરણ 10 માં 42,124 છોકરીઓ અને ધોરણ 12 માં 33,246 છોકરીઓ નોંધાયેલી છે, જ્યારે 52,308 છોકરાઓ ધોરણ 10 માં અને 42,547 છોકરાઓ વર્ગ 12 માં નોંધાયેલા છે. આનો અર્થ એ છે કે ધોરણ 10 અને ધોરણ 12 માં કન્યાઓ માટે નોંધણી દર અનુક્રમે 44.60% અને 43.86% છે, જે સરકારના પ્રયત્નો છતાં ચાલી રહેલા પડકારોને પ્રકાશિત કરે છે.
Gone Girl: છોકરાઓની તુલનામાં છોકરીઓની નોંધણી ઘટી
શાળા છોડવાનો દર વધી રહ્યો છે ચિંતાજનક રીતે, ગુજરાતમાં છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં શાળા છોડવાનો દર વધ્યો છે. 2020-21માં, છોકરીઓમાં શાળા છોડવાનો દર 6.81% હતો, જે છોકરાઓમાં 7.37% કરતા થોડો ઓછો હતો.
જો કે, 2021-22 સુધીમાં, છોકરીઓ માટે શાળા છોડવાનો દર વધીને 7.88% થયો, જે છોકરાઓની સરખામણીએ 7.08% હતો. સૌથી વધુ ચિંતાજનક વધારો 2022-23માં થયો હતો, જેમાં છોકરીઓમાં શાળા છોડવાનો દર વધીને 12.74% અને છોકરાઓમાં 12.23% થયો હતો.
અમદાવાદ જિલ્લામાં પણ આવો જ ટ્રેન્ડ જોવા મળ્યો છે. 2020-21માં છોકરીઓમાં શાળા છોડવાનો દર 5.67% હતો, જે છોકરાઓમાં 4.37% કરતા થોડો વધારે હતો.
2021-22માં, આ દરો છોકરીઓ માટે ઘટીને 4.22% અને છોકરાઓ માટે 2.34% થઈ ગયા. જો કે, ચિંતાજનક બાબત એ છે કે 2022-23માં બંને જાતિઓમાં શાળા છોડવાના દરમાં અચાનક વધારો થયો, જે છોકરીઓ માટે 10.23% અને છોકરાઓ માટે 9.62% સુધી પહોંચ્યો છે.
જો તમને અમારો આર્ટિકલ પસંદ આવ્યો હોય તો શેર કરજો. વધુ આર્ટિકલ માટે વાંચતા રહો વીઆર લાઈવ. તમારો અભિપ્રાય અમારા માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
વધુ સમાચાર માટે – અહી કલિક કરો, YouTube શોર્ટ્સ માટે – અહી કિલક કરો અને હિંદી સમાચાર વાંચવા – અહી ક્લિક કરો
